Kitlyn Tjin A Djie (1953)
jeugdzorg
richtte Beschermjassen op, een hulpverleningsmodel dat problemen niet alleen bij het individu onder de loep neemt, maar binnen de familie, cultuur en geschiedenis van een persoon.
Kitlyn Tjin A Djie werd geboren in Paramaribo als vierde van zes dochters. Haar familieachtergrond is divers: via haar ouders lopen er wortels naar onder meer Duitsland, Portugal, Afrika, China, Indo-China en Frans-Guyana. Zij is getrouwd met een Nederlandse man met een Indisch-koloniale achtergrond en heeft twee zoons, twee kleindochters en vijf kleinzoons.
In haar werk als jeugdhulpverlener hield zij zich bezig met vraagstukken rond uithuisplaatsingen in relatie tot de erfenis van een koloniaal verleden. Daarbij constateerde zij dat gangbare Nederlandse benaderingen in de hulpverlening meestal niet aansluiten bij kinderen en gezinnen met een migratieachtergrond, en kinderen onnodig vaak uit hun eigen familiecontext werden weggehaald. In steden als Amsterdam, waar een groot deel van de kinderen tot veertien jaar een migratieachtergrond heeft, ziet zij het als noodzakelijk dat professionals beschikken over specifieke kennis en vaardigheden om met culturele diversiteit om te gaan, opdat ze families kunnen helpen hun eigen kracht in te zetten en voor hun eigen kinderen te zorgen.
Vanuit haar praktijkervaring en haar eigen familie- en migratiegeschiedenis ontwikkelde Tjin A Djie in de jaren negentig van de vorige eeuw het model ‘Beschermjassen’. Het was haar antwoord op het witte westerse individu-denken in de Nederlandse jeugdzorg. Ze werkte destijds bij Altra, een hulporganisatie voor tienermoeders in Amsterdam.
Het werkmodel Beschermjassen
Beschermjassen is een werkwoord en betekent: ‘mensen die zich in een kwetsbare levensfase bevinden inbedden in de groep en de cultuur, met geuren, muziek, rituelen, eten en vertrouwde gewoonten van toen’. Beschermjassen is ook de naam van een werkmodel, opgebouwd met theoretische concepten en praktische tools. De theorie gaat over familiesystemen, dynamiek in generaties, migratie en levensfaseovergangen, diversiteit en in- en uitsluitingsmechanismen. Het praktische deel omvat instrumenten als het genogram en de levenslijn, het model voor interculturele competenties en de Beschermjassen zelf. Uniek is dat het onderzoek naar de eigen familiale, culturele en historische bagage van de professional centraal staat, als startpunt voor een veilige en constructieve relatie met de ‘vreemde ander’.
Tjin A Dje richtte in 2012, samen met Irene Zwaan, Bureau Beschermjassen op. Bureau Beschermjassen wil bijdragen aan veiligheid, continuïteit, intimiteit en ruimte voor diversiteit in diverse contexten. Zij richt zich met name op training van professionals in (jeugd)zorg, vluchtelingenopvang, onderwijs, welzijn, hulp- en dienstverlening.
Het Beschermjassenhuis
Het Beschermjassenhuis is een methode waarin het werkmodel gestructureerd wordt toegepast in de hulpverlening aan families. Als een hulpverlener vastloopt in een casus kan ze de familie uitnodigen in het Beschermjassenhuis. Families worden ontvangen samen met een groepje hulpbieders met diverse achtergronden, om in te bedden, veiligheid te bieden en om meervoudige perspectieven rondom de probleemsituatie te schetsen.
Tijdens de bijeenkomst staat de vraag van de hulpverlener centraal en de familie en de overige aanwezigen worden uitgenodigd te helpen antwoorden vinden op die vraag.
Warme ontvangst
Binnen de werkwijze is een gastvrije ontvangst van de familie belangrijk. Tijdens bijeenkomsten worden familieleden uitgenodigd om hun perspectief te delen en eventueel aanvullingen te geven op de hulpvraag. Met behulp van instrumenten als een genogram (over meerdere generaties) en een levenslijn worden familiegeschiedenissen en bijbehorende betekenissen in kaart gebracht. Het narratief van de betrokkenen vormt daarbij het uitgangspunt. Er wordt ruimte gemaakt voor reflectie, zonder direct te oordelen of oplossingen aan te dragen.
Rol van de hulpverlener
Van professionals wordt gevraagd een open, onderzoekende houding aan te nemen en zich bewust te zijn van hun eigen referentiekaders. De werkwijze veronderstelt dat hulpverleners geraakt worden in hun eigen gevoeligheden door de verhalen van cliënten. Aandacht voor deze wederkerigheid en kwetsbaarheid maakt onderdeel uit van het proces, waarbij gelijkwaardigheid en gezamenlijk leren worden benadrukt.
Inspiratie en toepassing
Het zogenoemde ‘Beschermjassenhuis’ is mede geïnspireerd op het concept Enveloppement van de Franse transcultureel psychiater Marie Rose Moro. De huidige vorm van de methode kreeg onder meer gestalte in Heerhugowaard, waar circa 120 professionals zijn getraind in het werken met ‘Beschermjassen’. Inmiddels zijn er ook initiatieven in Zaandam, Rotterdam en Amsterdam.
Tjin A Djie werkt samen met een team van professionals aan de verdere ontwikkeling en toepassing van de methode. De concrete invulling varieert per context, maar het uitgangspunt blijft het gezamenlijk leren en het ondersteunen van families en hulpverleners bij complexe vraagstukken.
‘Stop het verleden niet weg’
Luister hier naar het podcastgesprek met Kitlyn Tjin A Djie voor het Kennisplatform Inclusief samenleven: Podcast aflevering 6 (2021): familietherapeut Kitlyn Tjin a Djie over haar ervaringen met families en hulpverleners | KIS of lees de geschreven samenvatting ervan.
In 2024 is Tjin A Djie benoemd tot Lid van Verdienste van de NVRG (Nederlandser Vereniging van Relatie- en Gezinstherapie). Dat gebeurde vanwege haar grote verdienste op het gebied van Beschermjassen, haar werk als opleider en auteur van diverse boeken.
Kitlyn Tjin A Djie lid van verdienste NVRG
Publicatiedatum: 11-03-2026
Datum laatste wijziging: 11-03-2026
Auteur(s)
Links
