Martijn van der Vorm (1959 - 2026)
charitas
Miljardair Martijn van der Vorm schonk via stichtingen als Droom en Daad en De Verre Bergen vele miljoenen aan culturele en sociale projecten in Rotterdam.
Noem een cultureel of sociaal initiatief in Rotterdam en de kans is groot dat de familie Van der Vorm er een bijdrage aan heeft geleverd. Met Martijn van der Vorm aan het hoofd van Stichting Droom en Daad steunt de familie kunstenaars, musea, festivals, culturele podia en restauraties en renovaties van historische gebouwen. Met Stichting De Verre Bergen stopte Martijn miljoenen in sociale projecten, armere wijken en gezinnen, onderwijs, gezondheid, hulp aan mensen die het zelf maar moeilijk redden, en een groenere stad. De steenrijke Van der Vorm heeft met zijn vermogen veel gedaan voor Rotterdam en zijn inwoners.
Opknappen
In de stad van slopen en nieuwbouw leek Van der Vorm te proberen historische gebouwen een nieuw leven te geven, in lijn met de geschiedenis maar wel met een eigentijdse invulling. Het Park bij de Euromast werd de afgelopen jaren met geld van de familie Van der Vorm opgeknapt, inclusief de renovatie van het parkpaviljoen. Vroeger een kuuroord voor zieken en vermoeiden, nu een rustige en gratis ontmoetingsplek voor iedereen.
Op Katendrecht verrees de afgelopen jaren een nieuw museum in een van de oude Fenix-loodsen, met kunst en geschiedenis rond het thema migratie. Ook het oude Tramhuis op het Eendrachtsplein, het Schrijvershuis in Schiemond, het Batavierhuis bestaan nog steeds dankzij de stichting. Het Nederlands Fotomuseum kon door een miljoenengift een pakhuis kopen voor een nieuwe locatie.
Bijstand en vluchtelingen
De gemeente Rotterdam kon door een miljoenengift van Van der Vorm armere Rotterdammers tijdens de coronacrisis een toeslag geven voor hun hoge energiekosten. Met de nieuwere Stichting Nieuw Thuis Rotterdam kocht de miljardairsfamilie 200 woningen op van de vrije markt, bedoeld om te verhuren aan Syrische vluchtelingen met een verblijfsvergunning. De stichting Nieuw Vaarwater en Fonds De Loods kochten schulden af van Rotterdamse gezinnen met kinderen.
Socialer en veerkrachtiger
Volgens het Rotterdamse gemeentebestuur was Martijn van der Vorm van onschatbare waarde voor de stad. “Zijn inzet heeft Rotterdam sterker, socialer en veerkrachtiger gemaakt. Wat hem zo bijzonder maakte, was zijn bescheidenheid. Veel van wat hij voor de stad en haar inwoners deed, gebeurde buiten de schijnwerpers.”
Dat laatste blijft na zijn overlijden van kracht. Net als altijd willen betrokkenen niet reageren, op een enkel geschreven statement na, zoals die van investeringsmaatschappij HAL en de gemeente Rotterdam. Er bestaan nauwelijks foto’s van Martijn van der Vorm, interviews gaf hij nooit.
Investeringsmaatschappij HAL
Het geld verdiende Van der Vorm met investeringsmaatschappij HAL. Holland America Line (HAL) was een Rotterdamse rederij die bijna veertig jaar geleden voor 1,2 miljard werd verkocht. Met dat geld richtte de familie HAL Investments op. HAL investeert bijvoorbeeld in Boskalis, Vopak, SBM Offshore, Anthony Veder, Coolblue en het Financieel Dagblad. Van veel van die bedrijven heeft de familie veruit het merendeel van de aandelen.
Veel invloed
Critici zetten vraagtekens bij de gulheid van filantropen zoals de op een na rijkste familie van Nederland, met Martijn van der Vorm de laatste decennia aan het hoofd. De vraag is of de miljardairsfamilie met al die enorme giften niet erg veel macht en invloed heeft gekregen in de openbare ruimte en de politieke besluitvorming. En hoe wenselijk is het dat een investeerder taken op zich neemt die eigenlijk bij een democratisch gekozen overheid liggen? Wanneer zaken en goede doelen door elkaar gaan lopen, ligt het gevaar van belangenverstrengeling op de loer. Of in ergere gevallen het misbruik maken van belastingregels.
Fiscale constructies
Een aantal jaar geleden schreven onderzoeksjournalisten van De Volkskrant uitgebreid over de fiscale constructies in het buitenland, waardoor de familie aanzienlijke bedragen kan verplaatsen om geen of weinig belasting te hoeven betalen in Nederland. In 2021 trok Stichting Droom en Daad een gift van 40 miljoen euro voor museum Boijmans van Beuningen terug, volgens ingewijden omdat ze daarvoor twee zetels in de Raad van Toezicht wilden. Bestuurder van de stichting, Wim Pijbes, vond het toen niet meer dan logisch dat de familie met zo’n gift ook toezicht wilde houden op hoe dat geld werd uitgegeven. Maar op het stadhuis vond men de eis een stap te ver gaan.
Toekomst
Het is onduidelijk wat het overlijden van Rotterdams grootste weldoener betekent voor de stichtingen die met zijn geld opereren, al ligt het vermogen niet bij Martijn van der Vorm persoonlijk, maar bij de familie en diens investeringen. Wat wel duidelijk is, is dat Rotterdam er zonder Martijn van der Vorm en de vele geldstromen anders had uitgezien en dat nog altijd heel veel Rotterdammers, van kunstenaars en muzikanten tot gezinnen in de bijstand en kinderen met leerproblemen, profiteren van zijn geld.
De Rotterdamse oud-burgemeester Ahmed Aboutaleb deed in zijn ambtsperiode geregeld zaken met Martijn van der Vorm en heeft ’warme herinneringen’ aan hem. "Hij was een weldoener. Wat hem toekwam in het leven, was niet alleen voor hem, maar hij gaf het ook weg." "Ik heb hem ontzettend gewaardeerd omdat hij volstrekt belangeloos dingen deed voor de stad. Kleine, maar ook hele grote dingen", zo reageerde Aboutaleb op Radio Rijnmond op het overlijden van Van der Vorm. Aboutaleb: "Wat mij het meest heeft geraakt met hem is dat hij zich meldde toen er gedoe was over de komst van een asielzoekerscentrum in Beverwaard. Hij belde vanuit Monaco of hij langs kon komen en zei toen dat hij wilde helpen met huisvesting, werk en een taalschool." Martijn van der Vorm was volgens Aboutaleb een ’eenvoudige man met een rugtas’, die heel veel voor Rotterdam heeft betekend.
Deze bijdrage is gebasserd en grotendeels overgenomen van de berichtgeving van RTV Rijnmond, d.d. 29 april 2026.
Foto: Roel Dijkstra
Publicatiedatum: 02-05-2026
Datum laatste wijziging: 02-05-2026
