Studieopdracht bij 1991 Wat een ROTWOORD is dat!

> Ga naar de venster Wat een ROTWOORD is dat!

Canon Sociaal werk

Organisaties rond de zorg voor mensen met een verstandelijke handicap starten in 1991 de campagne: Wat een rotwoord is dat!

Pandora begon in de jaren zestig/zeventig de etikettering van psychiatrische patiënten aan de kaak te stellen. Dit beroemde affiche, met een tekst van Simon Carmiggelt, is daar het symbool van geworden.

Ingezonden brief de Volkskrant d.d. 06-02-1991 van Erik de Graaf (directeur Stichting Down’s Syndroom)

Studieopdrachten

De terminologie om mensen met een beperking aan te duiden verandert voortdurend. Termen die vroeger acceptabel waren zijn dat nu niet meer. Taal gebruiken die mensen met beperkingen op een negatieve manier neerzet, wordt validistisch genoemd. Vaak zal dat onbewust gebeuren. Deze studieopdracht wil bewust maken van de samenhang tussen verschuivingen in terminologie en validistisch taalgebruik.

Voorbeelden
• “Idiote relschopper wordt bijna aangereden door ME-busje” [link naar YouTube filmpje]
• “Coach Milan hekelt 'achterlijke' voetbalcultuur” [link naar artikel in Het Parool]
• “Max Verstappen: mongool van een steward” [link naar artikel in MetroNieuws]
• “Reclame heeft merken doofstom gemaakt” [link naar artikel in Adformatie]
• “Comfortabel kamperen voor mindervaliden” [informatie van de ANWB]
• “Zangeres Sia is chronisch ziek. De Australische lijdt aan het syndroom van Ehlers-Danlos” [bericht op Welingelichte Kringen]
• “Rolstoelgebonden vrouw kan station niet verlaten vanwege defecte lift” [bericht op Nationale Zorggids]
• “Wetenschappers ontdekken oorzaak hazenlip” [link naar artikel in Eindhovens Dagblad]
Opdracht
Zoek uit om welke beperkingen het hier gaat. Wat is op dit moment de meest gebruikelijke benaming voor die specifieke beperking? Waarom zouden de mensen in de voorbeelden deze verouderde termen gebruikt hebben? Wat had de auteur beter kunnen zeggen?

Zoek zelf andere voorbeelden van verouderde terminologie. Wat zouden die woorden kunnen betekenen voor mensen met een beperking en hun verwanten?

Wat zouden de verschillende rollen zijn van mensen met een beperking bij zorg en ondersteuning als ze aangeduid worden als patiënt, cliënt, gebruiker, klant, bezoeker of deelnemer?

In Nederland worden de volgende termen vaak door elkaar gebruikt: stoornis, beperking, aandoening, handicap en belemmering. Ga na wat de verschillen zijn en waarom mensen een voorkeur voor één van deze termen hebben.