Canon maatschappelijk werk
De Canon maatschappelijk werk biedt een overzicht van de geschiedenis van het maatschappelijk werk vanaf het midden van de negentiende eeuw. Het maatschappelijk werk is de moederdiscipline van het in de loop van de geschiedenis breed uitgewaaierde sociaal werk. Met een typisch Nederlands tintje, want uit angst voor de sociale revolutie werd de in 1899 opgerichte Inrichting voor den sociale arbeid in 1904 omgedoopt tot School voor maatschappelijk werk. Daardoor was Nederland lange tijd het enige land waar sociaal werkers maatschappelijk werkers werden genoemd. Sinds 2015 spreken we net als inde rest van de wereld weer over sociaal werkers.
De eerste versie van deze Canon is gelanceerd op 16 mei 2014. Deze versie is begin 2022 aangevuld met vensters die ook deel uitmaken van de Canon beroepsverenigingen sociaal werk. Commentaar, suggesties en aanvullingen zijn van harte welkom. Reageren kan door een mail te sturen naar de redactie.
> Boekeditie Canon beroepsverenigingen sociaal werk
> Maatschappelijke aandeelhoudersActueel
Ministerraad besluit unaniem tot officiële excuses aan afstandsmoeders en hun afgestane kinderen

Het kabinet gaat nog voor de zomer officiële excuses aanbieden aan afstandsmoeders en hun afgestane kinderen voor de rol die de overheid heeft gespeeld bij binnenlandse afstand en adoptie. Daartoe heeft de ministerraad afgelopen vrijdag unaniem besloten. „Er is sprake geweest van groot onrecht, met onnodig veel leed tot gevolg dat vaak tot op de dag van vandaag voelbaar is”, schrijft Claudia van Bruggen, staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (D66) in een reactie. „De gebeurtenissen, zoals opgetekend in het rapport Schade door schande hadden nooit mogen plaatsvinden.”
Het besluit volgt op een jarenlange strijd voor erkenning en herstel door belangenorganisaties en belanghebbenden. Afgelopen tien jaar werden meerdere onderzoeken gedaan naar afstand en adoptie, waarbij excuses en maatregelen uitbleven. In april vorig jaar nam de Tweede Kamer een motie aan waarin erkenning werd uitgesproken voor „het grote verlies, leed en onrecht dat duizenden ongehuwde moeders en kinderen is aangedaan”.
Dat leed werd bevestigd door een onderzoek door Micha de Winter, afgelopen zomer. Uit het rapport bleek hoe „onvoorstelbaar groot” de gevolgen waren voor duizenden meisjes en vrouwen die tussen 1956 en 1984 hun baby’s moesten afstaan. „Het onrecht spatte van iedere pagina”, zei De Winter eerder in NRC. „Er is dwars over belangen en gevoelens van mensen heen gewalst.”
Bron: NRC, 13 april 2026
Alle vensters:
2022 – Beroepsprofiel van de sociaal werker
Wat hebben sociaal werkers gemeenschappelijk?
2015 – Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW)
Naar een sterk merk ‘sociaal werk’
2008 – Onderwijsaanbod en beroepspraktijk
De moeizame relatie tussen beroepsopleiding en beroepspraktijk
2007 – Wet maatschappelijke ondersteuning
Op weg naar een participatiesamenleving
2003 – Eerste professionele richtlijn
Voortschrijdende standaardisering van de beroepsuitoefening
1998 – Van Maatwerk naar Vakblad Sociaal Werk
De ontwikkeling van de vakpers.
1994 – Eerste hoogleraar maatschappelijk werk
Leerstoel Marie Kamphuis stichting
Eerherstel voor zorgzaam paternalisme
Opmaat voor wettelijke erkenning
1988 – Marie Kamphuis Stichting (MKS)
Schakelen tussen werkveld en wetenschap
Maatschappelijk werker als klokkenluider
1984 – Individuele hulpverlening
Hernieuwde aandacht voor het handwerk
1978 – Nederlandse Organisatie van Welzijnswerkers (NOW)
Een open en brede beroepsorganisatie
Socialisatie als oorzaak van problemen
1970 – Jongeren Advies Centrum (JAC)
Bloei en inkapseling van de alternatieve hulpverlening
1970 – De strijd om professionele autonomie
De spanning tussen de eisen van het beroep en die van de werkgever
1967 – Milikowski en `Lof der onaangepastheid`
Het perspectief van de kwetsbare burger
Beroepsnormen en beroepsethiek
1958 – International Federation of Social Workers (IFSW)
Internationale samenwerking beroepsverenigingen sociaal werk
1952 – Ministerie van Maatschappelijk Werk
Van charitas naar professionele zorg
Social casework: empowerment avant la lettte
1947 – Start beroepsvereniging(en)
Maatschappelijk werkers verenigen zich
Eb en vloed in aandacht voor de wijk
1946 – Joods Maatschappelijk Werk
De last van oorlog en vervolging
1918 – Woonschool Zeeburgerdorp
Van opvang van asocialen tot Tokkie-amusement
De start van het medisch maatschappelijk werk
Basis voor de kinderbescherming en het jeugdstrafrecht
1904 – Hulp voor Onbehuisden - het echtpaar Jonker
Stedelijke burgerij creëert algemene opvangvoorzieningen
1903 – Vereniging van Woningopzichteressen
Van woninginspectie naar huismeesterschap
1899 – Opleidingsinrichting voor socialen arbeid
Het begin van de professionalisering
Marie Kruseman, eerste bedrijfsmaatschappelijk werkster
1871 – Genootschap Liefdadigheid naar Vermogen
Modernisering van de armenzorg
Grondlegster maatschappelijk werk
1854 – Thorbecke en de Armenwet
Politieke strijd over armenzorg: publiek of particulier?
