Canon samenlevingsopbouw
Het doel van de Canon samenlevingsopbouw is om de discussie over thema’s als gemeenschapsvorming, burgerkracht, gebiedsgericht werken, burgerinitiatieven, participatiesamenleving, wijkgericht werken, actief burgerschap, doe-democratie, community care en bewonersorganisaties van een historische dimensie te voorzien. De behoefte om actief vorm te geven aan publieke en collectieve verantwoordelijkheid heeft vanaf het einde van de negentiende eeuw immers vele uitingsvormen gekregen. Inzicht in al deze ontwikkelingen zal de kwaliteit van het professioneel handelen kunnen verhogen en hedendaagse discussie kunnen verrijken.
De Canon samenlevingsopbouw is ontwikkeld met behulp van een Masterclass. Vanaf april 2019 hebben zestien deelnemers aan deze Masterclass er samen met de redacteuren Henk Krijnen en Jos van der Lans actief en intensief aan gewerkt. Het resultaat werd voor een breed publiek toegankelijk op 31 januari 2020 toen de Canon door Jos van der Lans werd gepresenteerd tijdens de jaarlijkse Participatielezing, georganiseerd door Movisie en het Tijdschrift voor sociale vraagstukken. De Canon kwam mede tot stand dankzij de steun van Movisie en Buurtwijs. Suggesties, tekst- en beeldmateriaal blijven van harte welkom. Wendt u daarvoor tot de redactie.
> Campagne Honderd jaar opbouwwerk (1925-2025)
> Masterclass Canon samenlevingsopbouw
> Boekeditie Canon samenlevingsopbouw
> Webshop boekeditie Canon samenlevingsopbouw
> Wil van de Leur-opbouwwerkarchief
> Maatschappelijke aandeelhoudersActueel
Opsporing verzocht: wie kent deze sociale professionals uit TELEAC-serie van 1977?

Beeld en geluid heeft in april 2026 een groot aantal unieke beelden in een voor iedereen toegankelijk schatkamer geplaatst. Waaronder een uiterst informatieve serie Teleac-uitzendingen over sociaal werk in de jaren zeventig. In zes afleveringen biedt deze serie een prachtig inkijkje over hoe sociaal werkers toen te werk gingen, welke ambities ze hadden en tegen welke problemen ze aanliepen. Dat is dus in 2027 vijftig jaar, een halve eeuw dus, geleden.
Of de hulpverleners die in deze Teleac-afleveringen in beeld komen nog leven zijn is niet bekend. Voor zover dat wel het geval is zou het HCSW en de Canon sociaal werk graag met hen in contact komen. We willen - een halve eeuw na hun Teleac-optreden - graag weten hoe het verder met ze is gegaan, hoe hun carriere er uit heeft gezien en hoe ze nu terug kijken op deze serie.
In de afleveringen komen de volgende professionals in beeld en aan het woord:
• Els Oltmans en Els Kruisheer, maatschappelijk werkenden bij Aar en Veenstreek (maatschappelijke dinstverlening + gezinszorg in de regio Leimuiden, Roelofsarendveen en Nieuwkoop);
• Toos Lommerse, maatschappelijk werker bij het Medisch Opvoedkundig Bureau, Prinsengracht Amsterdam;
• Jan Peters Sociaal Pedagogische Zorg, Venlo;
• Henri de Voogd, klinisch psycholoog in het Psychisch Gezondheidscentrum ‘de Westerhof’ in Heerlen.
Mocht iemand deze mensen (her)kennen en ons op het spoor van hen kunnen helpen, stuur dan een mailtje naar de redactie: redactie@hcsw.nl of info@canonsociaalwerk.eu;
redactie HCSW & Canon sociaal werk
Alle vensters:
2020 – Digitalisering & samenlevingsopbouw
Een prille relatie die nog moet opbloeien
2017 – Sociale basis en opbouwwerk
Het verbinden van bewoners en professionals
2013 – Van De eenzame fietser tot Krachtproef
Beroepsorganisaties van opbouwwerkers
2011 – Burgerkracht en wijkteams
Gezocht: professionals met samenlevingsopbouwgenen
2007 – Einde exclusiviteit van het opbouwwerk
De functie overvleugelt het vak
2005 – Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners (LSA)
Versterk de kracht van bewoners
1989 – Sociale vernieuwing, Opzoomeren & wijkenaanpak
Werken aan sociale cohesie
1989 – Leerstoel wetenschappelijke grondslagen van het opbouwwerk
Moeizaam huwelijk tussen wetenschap en praktijk
1985 – Legitimatiecrisis van het opbouwwerk
Einde van het maakbaarheidsoptimisme
1983 – Opbouwwerk in vrouwenhanden
Feminisering van samenlevingsopbouw
1982 – MO / Samenlevingsopbouw
Een eigen vakpers
1982 – Landelijk Platform/Centrum Opbouwwerk
... en zijn directeur Wil van de Leur
1980 – Rotterdam: opbouwwerkhoofdstad NL
Bewoners als opdrachtgevers
1980 – Kongres Opbouwwerk, Methodiek & Emancipatie
Hoogtepunt van de politisering van het opbouwwerk
1975 – Piet Willems (1928-2004)
Opbouwwerk vanuit de basis.
Welzijnsproject Den Bosch Oost (1975-1989)
1975 – Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen
Het ontstaan van een dorpenbeweging
1974 – Probleem Project Methode (PPM)
Planmatig werken versus de klassenstrijd
Nederlands Instituut voor Maatschappelijke Opbouw
1963 – Opleiden voor opbouwwerk
Haagse Sociale Academie start met negen studenten
Grande dame van het Nederlandse opbouwwerk
Architect van de samenlevingsopbouw
1947 – Provinciale Opbouworganen
Coördinerende organen op basis van niet-zelfwerkzaamheid
1932 – Volkshogeschool Allardsoog in Bakkeveen
Volksontwikkeling en vorming
1925 – Vereeniging voor den Opbouw van Drenthe
Bakermat van samenlevingsopbouw en opbouwwerk
1920 – Opkomst van de sociologie
Wetenschappelijke gegevens als basis voor beleid
Buurthuizen: ankerpunten voor samenlevingsopbouw
