Hélène Mercier (1839 - 1910)
Schreef in 1887 over arbeiderswoningen, pionier maatschappelijk werk
Het kan zo echt niet langer, vindt Hélène Mercier
(1839-1910). Diep geschokt is ze na haar bezoeken aan de
sloppen in de Amsterdamse Jordaan met dokter Aletta
Jacobs. In 1887 publiceert ze binnen- en buitenlandse
voorbeelden van goede arbeiderswoningen in haar boek
Over arbeiderswoningen. En ze gebruikt haar
connecties met gefortuneerde zakenlieden om geld los te
peuteren voor de Jordaan. Met financiële steun van een
suikerraffinadeur richt ze volkskeukens op om armen een
betaalbare maaltijd te bieden. Met kapitaal van een rijke
tabaksfabrikant begint ze in 1892 Ons Huis met cursussen,
voordrachten en clubs voor arbeidersgezinnen.
En rond 1895 is zij een van de oprichters van N.V.
Bouwonderneming Jordaan. Die bouwt 92 woningen aan de
Goudsbloemstraat en de Lindengracht in Amsterdam ter
vervanging van ruim 100 krotten. De nieuwe één- en
tweekamerwoningen hebben allemaal de luxe van een apart
keukentje, een eigen wc en stromend water. Ook in de
achterwoningen komt licht en lucht binnen. Nieuw is de
aanstelling van een woonopzichteres die de huur inde en
dwingende woonadviezen geeft aan de huurders. Mercier
vraagt daarvoor Louise Went die in Londen het vak heeft
geleerd.
Uiteindelijk huren maar negen van de 103 oorspronkelijke
gezinnen een nieuw huis van de Bouwonderneming. Voor de
meesten is de huur - vanaf 1,70 gulden per week - niet
betalen. Ruim 50 procent van de oorspronkelijke
krotwoningen doet in die tijd een lagere weekhuur.
Tegenwoordig zijn de gerestaureerde panden van de N.V.
Bouwonderneming Jordaan rijksmonument en in bezit van
woningcorporatie Ymere.
Eerder gepubliceerd in Aedes Magazine, nr. 4 / 2013.
Auteur(s): Margriet Pflug
Biografie