Johanna ter Meulen (1867 - 1937)
Directrice en woningopzichteres van Woningmaatschappij Oud-Amsterdam
Haar zussen maken zich nuttig in liefdadige
damesverenigingen. De Amsterdamse Johanna ter Meulen (1867-
1937) vindt dat maar niks. Daarmee verander je niet
wezenlijk iets aan de treurige omstandigheden van arme
gezinnen. Ze wil mensen vooruit helpen in het leven. Maar
hoe doe je dat? Van suikerfabrikant Willem Spakler - de
vader van een paar van haar vriendinnen - mag ze haar ideeën
in praktijk brengen. Ze haalt de huur op in zijn complex
arbeiderswoningen in de Jordaan, laat reparaties uitvoeren
en - als ze toch binnen is - biedt hulp bij persoonlijke
problemen.
Het wordt een complete mislukking. Voor dit werk heb je meer
nodig dan bevlogenheid alleen, merkt Ter Meulen. Met
toestemming van haar moeder gaat ze in 1892 stage lopen in
Londen bij Octavia Hill, die al
bijna dertig jaar dit soort werk in de arme wijken doet.
Daar leert Ter Meulen op een zakelijke manier woningen
verhuren en beheren en tegelijkertijd respectvol hulp aan
huurders bieden. Het zal de rode draad in haar werk blijven.
Terug in Amsterdam richt Ter Meulen Woningmaatschappij Oud-
Amsterdam op met uiteindelijk 94 woningen in de Jordaan. Ze
fungeert als directrice en woningopzichteres. Ter Meulen
waakt als een kloek over haar huurders: ze adviseert over
opleidingen, zoekt werk voor een ontslagen huurder en helpt
met een schuldsaneringsplan als dat nodig is. Daarnaast is
ze druk met haar vele nevenfuncties in adviesorganen, ze is
oprichter en bestuurder van de vereniging van
woningopzichteressen en schrijft boekjes met titels als
Enige wenken voor jonge moeders en De beschaafde
vrouw als opzichteres over arbeiderswoningen.
Een aantal van de woningen in de Jordaan - waar Ter Meulen
haar werkterrein had - is tegenwoordig gemeentelijk monument
en in beheer bij woningcorporatie Ymere.
Eerder gepubliceerd in
Aedes Magazine, nr. 12 / 2015.
Auteur(s): Margriet Pflug
Biografie