Ko Oud (1890 - 1963)
Architect, medeoprichter van De Stijl en één van de grondleggers van het Nieuwe Bouwen
"Dit moet toch anders kunnen." Jacobus Johannes Pieter
(Ko) Oud (1890-1963) heeft dat tijdens zijn werk als
architect vast vaak gedacht. Zo stoort hij zich aan nat,
loslatend behang door de waterdamp van het kokendhete sop
waarin huisvrouwen de was doen. Oud experimenteert daarom
in Rotterdamse arbeiderswoningen met een stuclaag zodat
er geen behang nodig is. En hij laat bevriend kunstenaar
Theo van Doesburg de kleuren van de muren bedenken.
Oud is medeoprichter van kunststroming De Stijl en
internationaal bekend als een van de grondleggers van het
Nieuwe Bouwen, een functionele vormgeving geïnspireerd op
auto's en oceaanstomers. Aanvankelijk mengt Oud zich in
allerlei theoretische discussies. Na 1918 – als hij als
architect aan de slag gaat voor het Gemeentelijk
Woningbedrijf Rotterdam – neemt hij daar afstand van.
Dat getheoretiseer is ook niet vol te houden als je met
een beperkt budget arbeiderswoningen moet ontwerpen.
Kort na de Eerste Wereldoorlog is bouwen nog eens extra
duur door tekort aan materialen en arbeidskrachten. Oud
pleit voor staal en beton. Daarmee bouwen is op den duur
efficiënter en goedkoper, denkt hij. Een rijtje van 40
huizen en 4 winkels in Hoek van Holland had hij
aanvankelijk bedacht in beton, maar baksteen met een
stuclaag blijkt in 1926 uiteindelijk toch goedkoper. Bij
een ingrijpende restauratie in 1999 is er alsnog meer
beton in verwerkt en zijn woningen samengevoegd. Het is
tegenwoordig een rijksmonument en in beheer bij
Woningbouwvereniging Hoek van Holland.
Na 1933 heeft Oud als zelfstandig architect vooral
kantoren gebouwd en heeft hij het nationaal monument op
de Dam en op de Grebbeberg ontworpen.
Eerder gepubliceerd in Aedes Magazine, nr. 7 / 2016.
Auteur(s): Margriet Pflug
Biografie