DIGITALE PUBLICATIES
Voor het maken van de Canon samenlevingsopbouw in 2019/2020 zijn een aantal klassieke historische boeken geheel of gedeeltelijk gedigitaliseerd. Het gaat om veelgelezen Angelsaksische boeken die in de naoorlogse beginjaren van de community organization zijn geschreven, onder meer door Saul Alinsky en Murray G. Ross, en in Nederland door Jo Boer (1960/1968) en A.J.M. van Tienen en W.A.C. Zwanikken (1969). Ook boeken en teksten uit de roerige periode van het opbouwwerk, de jaren zeventig, zijn voor deze Canon gedigitaliseerd, zoals bijvoorbeeld het boek Sociale actie van Piet Reckman (1971/1978). Plus historische studies over het opbouwwerk, zoals die van Margrith Wilke (2002) naar de Stichting Opbouw Drenthe en het proefschrift van Marta Dozy (2008).
Deze digitale boeken zijn in dit onderdeel van het Wil van der Leur opbouwwerkarchief hieronder bijeengebracht, aangevuld met artikelen en kortere publicaties die voor het begrijpen van de geschiedenis van het opbouwwerk en de samenlevingsopbouw van belang zijn. Het overzicht is rijk, maar zeker niet compleet en kan altijd aangevuld worden. Wie daar suggesties voor heeft, kan zich melden bij de redactie: info@canonsociaalwerk.eu .
Literatuur
Saul D. Alinski (1946), Reveille for Radicals. University of Chicago Press • Chicago, Illinois.
Murray G. Ross (1957), Gemeenschapsorganisatie. Grondbeginselen en theorie. Sociale bibliotheek. Arnhem: Van Loghum Slaterus. [Vertaling van het in 1955 verschenen: Community organization. Theory and principles., New York: Harper]
Jane Jacobs (1961), Death and Life of great American Cities New York: Random House.
Jo Boer (1968), Opbouwwerk. Verkenningen op het gebied van ’community organization’ in Nederlandse verhoudingen. Sociale bibliotheek. Uitgeverij: Van Loghum Slaterus.
A.J.M. van Tienen en W.A.C. Zwanikken (1969), Opbouwwerk als een sociaal-agogische methode Sociale bibliotheek. Deventer: Van Loghum Slaterus. [In de pdf: titelblad, inhoudsopgave, samenvattingen per hoofdstuk, conclusies.]
Bram Peper (1972), Vorming van welzijnsbeleid. Evolutie en evaluatie van het opbouwwerk. Uitgeverij Boom.
Klaas Laansma (1972), ’De Bronnen van Peper’ in: NIMO-bulletin . [Bijtende kritiek van CRM-directeur Samenlevingsopbouw op proefschrift van Bram Peper.]
Saul D. Alinksy (1974), Dat hoef je niet te nemen! De organisatie van de sociale actie Den Haag: Uitgeverij Bert Bakker. [(vertaling van Rules for radicals uit 1971]
Arie Besteman (1974), De probleem-projektmethode in het opbouwwerk. Denkwerk, leer- en bijscholingsmateriaal. Uitgave: Werkplaats Opbouwwerk Noord-Nederland (WONN).
Rik Veelenturf (1975), ’De probleem-projectmethode in het opbouwwerk’ , in: Maatschappelijk Welzijn , september 1975.
W. Meijer & H. van Doorn (kabinet-Den Uyl) (1975), Nota nadere beleidsbepaling inzake de samenlevingsopbouw. Richting en prioriteiten in de komende jaren Zitting 1974-1975. Dossier 13 555, september 1975. (Deze regeringsnota stond in de wandelgang bekend als de Nota-Laansma naar de CRM-ambtenaar die ervoor verantwoordelijk was.)
E.J.P. Janssen (eindredactie) (1976), Trends in de samnelevingsopbouw en de praktijk van clubhuis- en buurtwerk Verslag van een op 30 maart 1976 door SALCO (bramncheorganisatie voor wijk-, buurt en clubhuiswerk) georganiseerde studiedag.
Kees Dickhout & Stef Arntz (1978), ’De probleem-project-methode als probleem’ , in: ACB-krant . Een ’klassenstrijd’-kritiek op de PPM.
Piet Reckman (1978), Sociale Aktie - opnieuw bekeken Anthos-boek. Baarn: Uitgeverij In den Toren. [De pdf is de vierde druk, de eerste is uit 1974. De oorspronkelijke uitgave Naar een strategie en metodiek voor Sociale Aktie rolde in september 1971 van de pers.]
H. Broekman, Tsj. Hettinga, G. Seffinga en C. Strootman (1980), ’Over de probleem-project-methode’ , in: Tijdschrift voor Agologie , jrg.9, mei/augustus 1980.
Andries de Jong, Paul Kuypers & Theo Schyt (1983), Opbouwwerk in de jaren tachtig m.m.v. Koos Vos, Maarten Snel, Jaap Hillman en Gradus Hendriks. NIMO-opbouwwerkreeks.
Harry Broekman (1987), Sociale innovatie in Drenthe. De ontwikkeling van de Stichting Opbouw Drenthe (1924-1972) Proefschrift. Uitgegeven als bijlage bij Mededelingen opbouwwerk nr. 56/57.
Harry Broekman (1998), Handboek opbouwwerk. Methoden, technieken en terreinen. Opbouwwerkteksten 13, Den Haag: Gradus Hendriks Stichting
Margrith Wilke (2002), ’Voor den opbouw van Drenthe’ - Vrouwen, maatschappelijk werk en modernisering in Drenthe 1915-1951. Drentse Historische Reek 9, Uitgeverij: Koninklijke Van Gorcum / Stichting Het Drentse Boek. ISBN 9023238214.
Ido de Haan en Jan Willem Duyvendak (redactie) (2002), In het hart van de verzorgingsstaat. Het ministerie van Maatschappelijk Werk en zijn opvolgers (CRM, WVC, VWS), 1952-2002. Uitgeverij Walburg Pers. ISBN 9057302144. [hoofdstukken 4, 5, 6 en 10]
Bert Middel (2002), Bundel bijdragen aan MO Samenlevingsopbouw 2002-2005 [Acht bijdragen waarin PvdA-policticus en lector zorg&welzijn de positie van het opbouwwerk onder de loep legt.]
Anne van Veenen (2004), Op het scherpst van de snede. Samenlevingsopbouw in buurten-in-verandering Opbouwteksten 19, Gradus Hendriks Stichting, ISBN 9072846230.
John L. McKnight en John P. Kretzmann (2005), Wijkontwikkeling op eigen kracht Bewerkte vertaling van Building Communities from the Inside Out,
a path toward finding and mobilizing a community’s assets uit 1993. Uitgave: LSA.
Ard Sprinkhuizen en Radboud Engbersen (2007), Spelers in de samenlevingsopbouw aan het begin van de 21ste eeuw. Brochure/folder Movisie. [Op basis van discussiebijeenkomst ’De Ontmoeting’ in december 2006 in het Millinxparkhuis in Rotterdam met als onderwerp samenlevingsopbouw.]
Marta Dozy (2008), ’Het is altijd het beroep van de toekomst geweest.’ De beroepsontwikkeling van het opbouwwwerk. Proefschrift. Uitgever: Walburg Pers. ISBN 97890306181.
Hans Boutellier en Nanne Boonstra (2009), Van presentie naar correctie. Een nieuw perspectief op samenlevingsopbouw. Uitgave Verwey Jonker Instituut.
Marcel Spierts (2014), De stille krachten van de verzorgingsstaat. Geschiedenis en toekomst van sociaal-culturele professionals. Amsterdam: Van Gennep. ISBN 9789461642455.
Corrie van Dam, Maaike Kluft, Aukelien Scheffelaar (Movisie) (2016), Leren van het verleden. Kort historisch overzicht over
de veranderende rollen van de sociaal werker in relatie tot de burger en de overheid. Utrecht: Movisie.
Radboud Engbersen (2019), Heimwee naar de opbouwwerker , in: Tijdschrift voor sociale vraagstukken , voorjaar 2019, nummer 1, p.45.
Paul Vlaar (2019), Energietransitie: ertegenaan met opbouwwerk
Jos van der Lans (2020), De marktwerking voorbij. Samenlevingsopbouw in de 21e eeuw. Participatielezing 2020. Uitgave: Movisie / Tijdschrift voor sociale vraagstukken .
Jos van der Lans (2020), ’Het nieuwe samen. Eerherstel voor de mens als sociaal wezen.’ In: De Helling , nr. 4/2020.
Radboud Engbersen (2021), ’De terugkeer van de samenlevingsopbouw’ , in: Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken , VOORJAAR 2021 nummer 1, pp. 44-45.
Mariël van Pelt, Peter Rensen & Marcel Spierts (2024), WAT WERKT BIJ Samenlevingsopbouw DOSSIER. Uitgave Movisie.
Jos van der Lans (2025), Waarom de energietransitie zonder opbouwwerk vast gaat lopen! Uitgave: Nationaal Klimaat Platform.