Canon podcasts
In maart 2023 is de redactie van de Canon sociaal werk gestart met een podcast-serie. In deze serie brengen we gebeurtenissen uit de geschiedenis van het brede sociaal werk tot leven. De podcasts zijn te beluisteren via Spotify en YouTube.
We zoeken mensen op die historisch relevante verhalen kunnen vertellen, blikken terug op gebeurtenissen en geven aan hoe belangrijk die waren voor het heden. Wie dergelijke verhalen wil delen en interessante herinneringen wil ophalen kan zich richten tot de redactie: info@canonsociaalwerk.eu.
Luister via:
Top 5 meest beluisterde Canon-podcasts
- Beleidstragiek in de jeugdzorg – In gesprek met Sharon Stellaard (#2) | Spotify / Youtube
- Jan Willem Duyvendak over opbouwwerk en spookkloven – (#20 - Honderd jaar opbouwwerk #6) | Spotify / Youtube
- De zaak Christientje en de insubordinatie of te wel de ongehoorzaamheid van Gerard van de Ven. – (#1) | Spotify / Youtube
- Jos de Blok & het succes van Buurtzorg (1) – Deel 1: Terug naar Bemmel en wat er daarna allemaal verkeerd ging (#8-1) | Spotify / Youtube
- Piet Willems (1928-2004) – Legendarische opbouwwerker in Den Bosch (#3) | Spotify / Youtube
Luister gehele podcast via: Spotify
Pier de Boer. was een man met een enorme gedrevenheid, die in de eerste decennia van de twintigste eeuw aan de basis stond van de zorg voor jongeren met een verstandelijke beperking. Niet alleen in Amsterdam, maar ook landelijk was zijn invloed groot. Toch kennen maar weinig mensen zijn naam. Dat is opmerkelijk, want zonder zijn werk zou de geschiedenis van de gehandicaptenzorg er heelanders hebben uitgezien. In deze mini-podcast legt Hetty Vlug uit waarom Ier de Boer een biografie verdient.
Publicatiedatum: 31 January 2026
Meer informatie:
Begin oktober 2025 vond in Drenthe (Meppel) het opbouwwerk Krachtproef-festival plaats dat in het teken stond van 100 jaar opbouwwerk. Het was geen toeval dat dit Krachtproef-festival in Drenthe plaats vond. Precies honderd jaar geleden is daar het opbouwwerk van de grond getild op initiatief van de toenmalige Commissaris van de Koningin Jan Thijmen Linthorst Homan. Om die reden had de organisatie de huidige Commissaris van de Koning, Jetta Kleinsma, gevraagd om het Krachtproef-festival officieel te openen. In deze aflevering, deel 7 in een serie over Honderd jaar opbouwwerk, is de registratie te beluisteren van deze bijzondere openingstoespraak, welbeschouwd een lofrede op het opbouwwerk.
Publicatiedatum: 24 November 2025
Meer informatie:
Nora van Riet (1938) schreef, onder meer met Harry Wouters, meerdere lesboeken over de methodiek van het sociaal werk. Voor haar zijn individuele hulpverlening en politisering van sociale problemen onlosmakelijk met elkaar verbonden. Met BPSW-directeur Jan Willem Bruins blikt zij terug op haar loopbaan, die in de jaren zestig begon als medisch maatschappelijk werker, en in de jaren zeventig een hectisch vervolg kreeg als methodiekdocent op de sterk gepolitiseerde sociale academie de Horst in Driebergen.
Bibliografie van Nora van Riet
• 1980 (meerdere herdrukken). Groepswerk in het maatschappelijk werk. Groningen/Assen: Van Gorcum.
• 1985 (meerdere herdrukken). Helpen=leren. Politiserend maatschappelijk werk als bijdrage tot emancipatie. Met Harry Wouters, Nijmegen: Dekker van der Vegt
• 1989. Mondig worden met taal: over taal en hulpverlening. Assen: Van Gorcum.
• 1996 (meerdere herziene herdrukken). Casemanagement: een leer-werkboek over de organisatie en coördinatie van zorg-, hulp- en dienstverlening. Met Harry Wouters, Groningen/Assen: Van Gorcum.
• 1997. Maatschappelijk werk in de (intramurale) gezondheidszorg. Met M.-J. Mineur (red.), Assen: Van Gorcum.
• 2003. Maatschappelijk werk. Basisboek. Met Henk Jongman & Lies Schilder, Groningen: Wolters-Noordhoff.
• 2006 (2e herziene druk: 2010). Social Work: mensen helpen tot hun recht te komen. Groningen/Assen: Van Gorcum.
Publicatiedatum: 12 November 2025
Meer informatie:
Jan Willem Duyvendak was tussen 1995 en 2001 bijzonder hoogleraar wetenschappelijke grondslagen van het opbouwwerk. Het was zijn eerste professoraat en sindsdien timmert hij stevig aan de weg. Tegenwoordig is hij een van de meest vooraanstaande sociologen van Nederland.
In het kader van '100 jaar opbouwwerk 1925-2025' ging Canon sociaal werk-redacteur Jos van der Lans bij hem op bezoek. Hoe kijkt hij terug op zijn hoogleraarschap en hoe kijkt hij nu aan tegen het opbouwwerk?
Maar omdat hij vlak voor het gesprek drukproeven onder ogen had gekregen van zijn nieuwste boek 'Spookkloven. Waarom Nederland minder gepolariseerd is dan wij denken' gaat het gesprek ook over de tegenstellingen in Nederland. In zijn boek heeft hij acht kloven die Nederland in een houdgreep houden onder de loep genomen. En wat hij zag waren veel emoties en schrikbarend weinig feiten. Hij waarschuwt daarom voor het stelselmatig overdramatiseren van sociale problemen. Ook opbouwwerkers moeten grote woorden mijden, ze zaaien alleen maar meer ongenoegen.
Publicatiedatum: 23 September 2025
Meer informatie:
Buurtontdekkers is een uniek familiebedrijf in opbouwwerkland. Met hun creatieve inslag halen ze verhalen op en zoeken ze met buurtbewoners naar oplossingen voor een aangename buurt. Het liefst zouden ze de wereld veroveren met hun Buurtdesign. Aan ambitie en baardgroei ontbreekt het vader Ben Koenen en zijn zonen Antonie en Jorben in ieder geval niet.
In het Zwolse project Retourtje Volksbuurt laten de Buurtontdekkers de geschiedenis van de buurt spreken om de gentrification in goede banen te leiden, zodat ‘samen’, net als in de oude volksbuurt, weer vanzelfsprekend wordt.
Productie: Daniel Pit
Publicatiedatum: 26 May 2025
Meer informatie:
Als coördinator van de Werkplaats Opbouwwerk Noord Nederland (WONN) wilde de in Delft opgeleide bouwkundige Maarten Snel eind jaren zeventig af van het softe imago van opbouwwerkers. Methodisch en resultaatgericht werken, in opdracht van de overheid met volop ruimte voor de wensen van bewoners, dat was het streven van de WONN. Bij linkse vakgenoten elders in het land viel dat niet bepaald in goede aarde. Het was te technocratisch, te weinig politiserend. Voor een groot landelijk opbouwwerkcongres in 1980 werden de noordelingen met hun Probleem-Project-Methode (PPM) niet uitgenodigd. Maarten Snel kan er nog steeds kwaad om worden.
Publicatiedatum: 27 March 2025
Meer informatie:
Sociologe Leida Schuringa (1948) hoorde begin jaren zeventig voor het eerst over opbouwwerk. Ze was direct verkocht, werd opbouwwerker in de Utrechtse wijk Oudwijk, schreef er vele boeken over en meent dat opbouwwerk juist in tijden van polarisatie een cruciale rol kan spelen.
Publicatiedatum: 10 March 2025
Meer informatie:
In 2001 organiseerde Rob van Pagée de eerste Eigen Kracht conferentie in Nederland, een radicaal andere wijze van besluitvorming in de jeugdzorg. Inmiddels zijn er zo’n 14.000 conferenties georganiseerd en is het recht op een familiegroepsplan sinds 2015 opgenomen in de Jeugdwet. Op 17 februari 2025 overleed Rob van Pagée, op 78-jarige leeftijd. Een week later vond een door honderden mensen bezochte afscheidsbijeenkomst plaats in de Amsterdamse Westerkerk. Eén van de mensen die het woord voerde was Hedda van Lieshout, bestuurder van de Eigen Kracht centrale, de landelijke organisatie die de motor vormt van de Eigen Kracht conferenties. In haar toespraak memoreert ze zijn levensverhaal en staat ze stil bij Rob van Pagée’s radicale bijdrage aan de vernieuwing van de jeugdzorg. Haar verhaal vormt het hart van deze mini-podcast.
Publicatiedatum: 01 March 2025
Meer informatie:
Podcast-aflevering 4 vertelde het verhaal van de reddingsoperatie van het archief van opbouwwerkvoorman Wil van de Leur (1944-2007). Anderhalf jaar later is het archief opgeschoond, deels gedigitaliseerd, geordend en in kaart gebracht. Op 11 februari 2025 verzamelden zich voor de opening van het archief ten kantore van de BPSW in Utrecht een tiental oudgedienden uit het opbouwwerk. Zij halen fascinerende herinneringen op aan een bijzondere man wiens naam nu verbonden is met het belangrijkste opbouwwerkarchief van Nederland.
Met verhalen van Jan van Eeden, Jim Schuyt, Thijs van Mierlo, Anne van Veenen, Paul Vlaar en Joyce Hes.
n 2025 bestaat het opbouwwerk honderd jaar. Tijdens dit jubileumjaar zullen we in meerdere podcasts aandacht besteden aan de geschiedenis (en actualiteit) van het opbouwwerk. Dit is de tweede aflevering van deze miniserie.
Publicatiedatum: 14 February 2025
Meer informatie:
Een diepgewortelde wil om de kansen van kwetsbare kinderen te vergroten kenmerkte Hein Knuttel (1919-1980), vanaf 1940 tot 1975 werkzaam in de kinderbescherming, waarvan een kleine 20 jaar als directeur van Pro Juventute in Zwolle. Aan de hand van dagboeken, brieven en historische documenten schreef zijn dochter Elseline (1955) een fascinerende biografie over haar vader. In deze podcast vertelt ze waarom het verhaal van haar vader en Pro Juventute juist in deze tijd waarin de kritiek op de jeugdzorg aanzwelt verteld moet worden.
Publicatiedatum: 13 January 2025
Meer informatie:
Paul Vlaar (1952) begon in 1974 als opbouwwerker. Hij werkte in Leeuwarden, Groningen en Nijmegen en bij het NIZW/Movisie was hij verantwoordelijk voor de professionalisering en beroepsontwikkeling van het opbouwwerk. Hij is inmiddels gepensioneerd maar in Arnhem zeer actief bij de energietransitie in zijn buurt. In deze podcast vertelt Paul Vlaar zijn verhaal over een halve eeuw opbouwwerk en blikt hij vooruit op de toekomst.
In 2025 bestaat het opbouwwerk honderd jaar. Tijdens dit jubileumjaar zullen we in meerdere podcasts aandacht besteden aan de geschiedenis (en actualiteit) van het opbouwwerk.
Publicatiedatum: 27 December 2024
Meer informatie:
In september 2024 nam Jules van Dam na dertig jaar afscheid als bestuurder van de Utrechtse opvangorganisatie De Tussenvoorziening, die hijzelf in 1993 mede had opgericht. Wat begon met het uitdelen van koffie, dekens en soep voor de drugsverslaafden in Hoog Catharijne groeide onder zijn hoede uit tot een grote professionele organisatie die jaarlijks honderden mensen begeleidt, op weg helpt en van huisvesting voorziet. In deze podcast – gemaakt in samenwerking met de Tussenvoorziening - vertelt Jules van Dam hoe dit is gegaan en waarom mensen eerst een huis nodig hebben om hun problemen te boven te komen. ‘Eigenlijk is het helemaal niet zo moeilijk.’
Publicatiedatum: 31 October 2024
Meer informatie:
Twee maanden nadat hij was afgezwaaid als staatssecretaris voor volksgezondheid, welzijn en sport was Maarten van Ooijen hoofdspreker op een door de Tussenvoorziening georganiseerd symposium ter gelegenheid van het afscheid van Jules van Dam, 35 jaar lang bestuurder en aanjager van de maatschappelijke opvang in Utrecht. Als staatssecretaris en voormalig wethouder van de gemeente Utrecht was hij bestuurlijk verantwoordelijk voor de bestrijding van dakloosheid. Een taai onderwerp, waarover hij op het symposium een ongemakkelijke beschouwing te berde bracht. Waarom lukt het ons niet om dakloosheid op te heffen?
Publicatiedatum: 22 September 2024
Meer informatie:
In deze podcast brengt achter-achter-kleindochter Mirte Wibaut het indrukwekkende verhaal van Mathilde Wibaut-Berdenis van Berlekom tot leven. Zij was in de eerst helft van de twintigste eeuw een begenadigd feministe en socialiste die streed voor de rechten van vrouwelijke arbeiders – het recht op onderwijs, op goed betaald werk en bovenal stemrecht voor alle vrouwen. Maar zij was ook de echtgenote van Floor Wibaut, tussen 1914 en 1931 gevierd socialistische wethouder van Amsterdam. Haar levensverhaal is in de schaduw gebleven van het succes van haar man. Ten onrechte, aldus Mirte Wibaut, in deze gepassioneerde Ode aan haar over-overgrootmoeder.
Publicatiedatum: 17 September 2024
Het leven van Hans van der Wilk (1938–2024) neemt een beslissende wending wanneer hij in 1971 het boek Wie is van hout. Een gang door de psychiatrie van Jan Foudraine krijgt aangereikt. De rechteloosheid, de stemloosheid, de verwaarlozing, het volstoppen met medicijnen – hij heeft het tijdens meerdere opnames in psychiatrische inrichtingen zelf allemaal aan den lijve ondervonden. Hij besluit zijn lot in eigen hand te nemen. Als boegbeeld van de gekkenbeweging slaagt hij er vervolgens in om de geestelijke gezondheidszorg belangrijk te veranderen.
Deze podcast vertelt zijn levensverhaal, dat tevens een verhaal is over de geschiedenis van de cliëntenbeweging in de ggz.
Publicatiedatum: 30 May 2024
Meer informatie:
Buurtzorg-bestuurder Jos de Blok heeft de desastreuze gevolgen van de introductie van marktwerking in de eerstelijnszorg aan den lijve ervaren. Om de schade te herstellen moeten we volgens hem terug naar de praktijk van de jaren tachtig.
In deze tweedelige podcast vertelt Jos de Blok hoe zijn visie op een maatschappelijke gezondheidszorg met zelfregulerende teams vaste voet aan de grond kreeg in de eerstelijnszorg. En: welke tegenkrachten daarbij overwonnen moesten worden.
Publicatiedatum: 15 March 2024
Meer informatie:
Buurtzorg-bestuurder Jos de Blok heeft de desastreuze gevolgen van de introductie van marktwerking in de eerstelijnszorg aan den lijve ervaren. Om de schade te herstellen moeten we volgens hem terug naar de praktijk van de jaren tachtig.
In deze tweedelige podcast vertelt Jos de Blok hoe zijn visie op een maatschappelijke gezondheidszorg met zelfregulerende teams vaste voet aan de grond kreeg in de eerstelijnszorg. En: welke tegenkrachten daarbij overwonnen moesten worden.
Publicatiedatum: 15 March 2024
Meer informatie:
In 1988 verscheen van de hand van de Amsterdamse hoogleraar sociologie Abram de Swaan ZORG EN DE STAAT, eerst in een Engelse editie, een jaar later in een Nederlandse versie. ZORG EN DE STAAT werd al snel tot het opus magnum van De Swaan uitgeroepen en verwierf in de decennia die daarop volgden de status van een heuse klassieker. Maar in diezelfde jaren veranderde de wereld drastisch - hoe kijkt Abram de Swaan 35 jaar later terug op ZORG EN DE STAAT?
Publicatiedatum: 09 January 2024
Meer informatie:
Op 16 november 2023 verzorgde Tom van Yperen (NJi) in het Kinderrechtenhuis in Leiden de jaarlijkse Mulock Houwer-lezing. In deze lezing bespreekt hij veertig jaar hervormingen in de jeugdzorg, die niet bepaald succesvol zijn gebleken. Opnieuw is verandering nodig, want de jeugdzorg loopt van alle kanten vast. In deze Canon sociaal werk-geschiedenis podcast wijst Van Yperen op basis van zijn ervaringen de jeugdzorg de weg. Hij laat niet alleen zien wat er in het verleden allemaal mis is gegaan. Hij schetst ook hoe de jeugdzorg van onderop en gericht op het gezamenlijk oplossen van problemen de toekomst weer de baas kan worden.
Publicatiedatum: 16 November 2023
Meer informatie:
Deze Canon sociaal werk-geschiedenis-podcast is een bijzondere. Centraal staat de relatie tussen sociale professionals en wijkbewoners, maar die wordt ontleed aan de hand van een uitgesproken briefwisseling tussen Jos van der Lans en de actrice Nazmiye Oral uit 2014. Zij vertellen over overgave en ondergaan in een wijk. Over de presentiebenadering en wat dat allemaal in de weg staat.
Publicatiedatum: 19 October 2023
Het werkarchief van Wil van de Leur, decennialang frontman van het opbouwwerk in Nederland, dreigt verloren te gaan. Zijn dochter Manon doet een beroep op Canon-podcastmaker Jos van der Lans om te onderzoeken of zijn archief de moeite van het bewaren waard is. In deze podcast doet hij verslag van de reddingsoperatie van een bijzonder archief van een bijzondere man.
Publicatiedatum: 22 September 2023
Meer informatie:
Deze mini-aflevering gaat over de biografie van Ben Sajet, die halverwege 2023 is uitgegeven door de Canon sociaal werk. Hetty Vlug, directeur van het Ben Sajet centrum, vertelt waarom het levensverhaal van deze Amsterdamse joodse arts en sociaaldemocratische politicus de moeite van het herinneren waard is.
Publicatiedatum: 30 August 2023
Meer informatie:
Hoe een uit de Brabantse zandgronden afkomstige voormalige glasmenger, stofzuigerverkoper en magazijnbediende vanaf de jaren zeventig een hele volksbuurt op sleeptouw nam, de autoriteiten tartte en in zijn eentje officiële welzijnsinstellingen het nakijken gaf.
Publicatiedatum: 22 August 2023
Meer informatie:
Hoe in de jeugdzorg elke beleidsoplossing verwordt tot een beleidsprobleem waarvoor steeds opnieuw nieuwe wetgeving wordt verzonnen die weer tot nieuwe problemen leidt.
Een gesprek met jeugdzorgmedewerkster Sharon Stellaard die in maart 2023 promoveerde op een halve eeuw wetgeving in de jeugdzorg en daar de titel Boemerangbeleid aan meegaf.
Publicatiedatum: 08 May 2023
Meer informatie:
Hoe een Brabantse maatschappelijk werker van de Raad voor de Kinderbescherming in 1970 een minister aan het wankelen bracht en de beroepscode voor het sociaal werk op de kaart zette.
Publicatiedatum: 08 March 2023
Meer informatie: