Podcasts

Publicatiedatum: 13 december 2025

• Documentaireserie NEDERLAND VAN BINNEN

In de NIVOZ-podcastserie Meesterwerk gaat Jan Jaap Hubeek  met mensen uit het onderwijs op zoek gaat naar onderwijskundig avontuur of ondernemerschap. Zij die de kanteling of de versnelling van het onderwijssysteem inzetten. Gesprekken over het meesterwerk dat deze mensen in het onderwijs realiseren. Regelmatig duikt hij daarvoor de geschiedenis in en bespreekt hij belangrijke denkers zoals Hannah Ahrendt en Janusz Korzak. . 
Meesterwerk is een kanaal geworden van Stichting NIVOZ, het Nederlands Instituut voor Onderwijs en Opvoedings Zaken (NIVOZ).

Publicatiedatum: 7 december 2025

• Janusz Korcak en de radicale gelijkwaardigheid van kinderen
• Hannah Ahrendt en het onderwijs: liefde voor de wereld

Janusz Korczak (1878-1942) was een Pools-Joodse kinderarts die zijn leven wijdde aan kinderen zonder rechten. In zijn weeshuis in Warschau richtte hij een kinderparlement en kinderrechtbank op – waar ook hijzelf werd aangeklaagd. Al in 1919 formuleerde hij drie grondrechten voor kinderen, zeventig jaar vóór het VN-Kinderrechtenverdrag.

In dit gesprek vertelt Arie de Bruin, voorzitter van de Nederlandse Korczak Stichting, over het leven en gedachtegoed van deze bijzondere pedagoog – en waarom zijn ideeën juist nu zo actueel zijn.

Publicatiedatum: 7 december 2025

• 1912: Janusz Korczak - Grondlegger van de participatieve opvoeding

Marli Huijer spreekt met Bart Geeraedts over de invloedrijke filosoof Michel Foucault. Marli is hoogleraar publieksfilosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, voorzitter van de Maand van de filosofie en voormalig Denker des Vaderslands. Ze promoveerde op het denken van Michel Foucault.

Foucaults boek Discipline, toezicht en straf gaat over hoe we onszelf ‘disciplineren’: ons op een bepaalde manier gedragen als gevolg van internalisering van toezicht en macht. Marli vertelt dat ze methadonarts was, drugsgebruikers registreerde  en ze methadon gaf om overlast te beperken. Ze kwam, geïnspireerd door Foucault, tot het inzicht dat dit een vorm is van disciplinering, en neemt ontslag.

In het gesprek gaat Marli verder in op het denken van Foucault. Er komt bijvoorbeeld aan bod: hoe Foucault laat zien dat  het verleden het heden bepaalt, en we de grenzen van het verleden zouden kunnen overschrijven door er anders naar te kijken; hoe het model van het panopticon model is voor een gedisciplineerde samenleving; hoe we de moed kunnen hebben om ‘waar te spreken’ (parrhesia) en de grote risico’s daarvan; hoe we kunnen zorgen voor het ‘zelf’.

Publicatiedatum: 7 december 2025

• 1961: Michel Foucault - Welzijnswerk als disciplinering

5 december 2022 was het 65 jaar geleden dat de Indonesische president Soekarno bekendmaakte dat zo’n vijftigduizend Nederlandse staatsburgers Indonesië moesten verlaten. Die dag is de geschiedenis ingegaan als Zwarte Sinterklaas.

Deze zesdelige  podcastserie over Oranje Nassau’s Oord als Huis van Aankomst gaat over de opvang van en zorg voor Indische en Molukse Nederlanders in sanatoria voor tbc-patiënten. De aanleiding ervan was het zwarte boekje met aantekeningen uit het archief van de moeder van maker Anton van Renssen. In de podcast vertelt ze over haar werk als maatschappelijk werkster in Oranje Nassau’s Oord. 

Publicatiedatum: 5 december 2022

• Podcasts van Historytelling - Anton van Renssen

Paul Vlaar (1952) begon in 1974 als opbouwwerker. Hij werkte in Leeuwarden, Groningen en Nijmegen en bij het NIZW/Movisie was hij verantwoordelijk voor de professionalisering en beroepsontwikkeling van het opbouwwerk. Hij is inmiddels gepensioneerd maar in Arnhem zeer actief bij de energietransitie in zijn buurt. In deze podcastkeert Paul terug naar de Transvaalwijk in Leeuwarden, waar hij als stagiaire onder de hoede van Wil van de Leur zijn opbouwwerkcarriere begon. .

Publicatiedatum: 28 november 2025

• 100 jaar opbouwwerk
• Canon-podcast #13: Paul Vlaar - een halve eeuw opbouwwerk; van stadsvernieuwing naar energietransitie.

“De hoop op een goede toekomst, waar je zelf ook een rol in hebt, is de motor van je ontwikkeling.” Dit zijn de woorden van Micha de Winter, emeritus hoogleraar pedagogiek, die in deze podcast zijn visie deelt over samenlevingspedagogiek. Zijn boek Medemenselijk opvoeden vormt de aanleiding voor een inspirerend gesprek over hoop, perspectief en het belang van een responsieve omgeving voor kinderen en jongeren. Hij heeft zich laten inspireren door een oratie van historisch pedagoge Leo Dasberg  uit 1980. 

Publicatiedatum: 20 november 2025

• Medemenselijk opvoeden - Samenlevingspedagogiek voor een hoopvolle en daadkrachtige generatie

<p>Nora van Riet (1938) schreef, onder meer met Harry Wouters, meerdere lesboeken over de methodiek van het sociaal werk. Voor haar zijn individuele hulpverlening en politisering van sociale problemen onlosmakelijk met elkaar verbonden. Met BPSW-directeur Jan Willem Bruins blikt zij terug op haar loopbaan, die in de jaren zestig begon als medisch maatschappelijk werker, en in de jaren zeventig een hectisch vervolg kreeg als methodiekdocent op de sterk gepolitiseerde sociale academie de Horst in Driebergen.&nbsp;</p>
<p><strong>Bibliografie van Nora van Riet</strong></p>
<p>&bull; 1980 (meerdere herdrukken). <em>Groepswerk in het maatschappelijk werk</em>. Groningen/Assen: Van Gorcum.<br>&bull; 1985 (meerdere herdrukken). <em>Helpen=leren. Politiserend maatschappelijk werk als bijdrage tot emancipatie</em>. Met Harry Wouters, Nijmegen: Dekker van der Vegt&nbsp;<br>&bull; 1989. <em>Mondig worden met taal: over taal en hulpverlening</em>. Assen: Van Gorcum.<br>&bull; 1996 (meerdere herziene herdrukken). <em>Casemanagement: een leer-werkboek over de organisatie en co&ouml;rdinatie van zorg-, hulp- en dienstverlening</em>. Met Harry Wouters, Groningen/Assen: Van Gorcum.<br>&bull; 1997. <em>Maatschappelijk werk in de (intramurale) gezondheidszorg</em>. Met M.-J. Mineur (red.), Assen: Van Gorcum.<br>&bull; 2003. <em>Maatschappelijk werk. Basisboek</em>. Met Henk Jongman &amp; Lies Schilder, Groningen: Wolters-Noordhoff.<br>&bull; 2006 (2e herziene druk: 2010). <em>Social Work: mensen helpen tot hun recht te komen</em>. Groningen/Assen: Van Gorcum.</p>
<p>&nbsp;</p>

Publicatiedatum: 10 november 2025

In maart 2023 is de redactie van de Canon sociaal werk gestart met een podcast-serie. In deze serie brengen we gebeurtenissen uit de geschiedenis van het brede sociaal werk tot leven. De podcasts zijn te beluisteren via Spotify en YouTube.

We zoeken mensen op die historisch relevante verhalen kunnen vertellen, blikken terug op gebeurtenissen en geven aan hoe belangrijk die waren voor het heden. Wie dergelijke verhalen wil delen en interessante herinneringen wil ophalen kan zich richten tot de redactie: info@canonsociaalwerk.eu.

Publicatiedatum: 30 november 2023

• Afleveringen op YouTube

Op 18 augustus 1989 was filosoof Hans Achterhuis te gast in de VPRO-studio voor een marathoninterview. Met Jan Haasbroek besprak hij drie uur lang zijn werk, waaronder De markt van welzijn en geluk, het boek waarmee hij in 1979 de welzijnswereld op zijn grondvesten had doen wankelen met een nawerking die tot op de dag van vandaag voelbaar is. De registratie is niet een echte podcast, vergt wat uithoudingsvermogen, maar is daarom niet minder interessant. 

Publicatiedatum: 11 november 2025

• 1979 Hans Achterhuis - De markt van Welzijn en Geluk Van softie tot frontprofessional
• Tekst van De markt van welzijn en geluk op dbnl.orgl

Ze was uitgesproken, dominant, eigengereid en onbescheiden, de jeneverfles stond altijd klaar, verantwoordelijk voor misschien wel de belangrijkste wet van de verzorgingsstaat: de Algemene Bijstandswet uit 1965. En dan is daar natuurlijk nog De Kus van Gerard Reve! Deze aflevering van De Ontembaren, een podcastserie gemaakt door Liz Luyben, staat ze centraal: Marga Klompé, die op 12 oktober 1956 de eerste vrouwelijke minister van Nederland werd.

Publicatiedatum: 12 oktober 2025

• Marga Klompé - minister van samenlevingsopbouw
• 1965 Marga Klompé en de Bijstandswet Van genade naar recht (naar verplichte participatie)

In deze aflevering spreekt Femke Kaulingfreks met Catherine Koekoek en Ruth Hooiveld over buurthuizen als plekken waar democratisch samenleven vorm krijgt. Catherine Koekoek promoveert over het sociale en democratische belang van een fysieke infrastructuur voor het vormgeven van democratische processen en heeft daarvoor onder meer de geschiedenis van buurthuizen in Rotterdam bestudeerd. Ruth Hooiveld is buurtwerker in Amsterdam-Oost en belicht vanuit de praktijk het belang van zulke plekken. Vanuit een woonkamer met uitzicht op buurthuis De Archipel in Amsterdam-Oost verkennen ze de betekenis van ontmoegingsplekken voor een democratie-van-onderop. 

Publicatiedatum: 22 september 2025

• Crafting resilience - NWO-onderzoeksproject naar sociale veerkracht

Op 2,3 en 4 oktober 2025 vond in Meppel het opbouwwerk Krachtproef-festival plaats, ook wel het Lowlands van het sociale domein genoemd. Het festival stond in het teken  van 100 jaar opbouwwerk. Met boeiende keynote-sprekers als Gabriël van den Brink, Marcel Spierts, Minne Wiersma, Pallas Achterberg en Harcourt Klinefelter, ooit woordvoerder van Martin Luther King.. Elke dag werd werd via een podcast verslag gedaan van de gebeurtenissen. Van korte interviews met deelnemers tot inspirerende gesprekken met keynoters, workshopleiders, organisatoren. Allemaal vanuit een aparte podcaststudio of rechtstreeks vanaf de gang, uit de bus, bij de hunebedden of midden op een praktijkplek. Je kunt het hele festival dus teriugluisteren of herbeleven.

Publicatiedatum: 26 september 2025

• Krachtproef25-programma
• Website Krachtproef 25 festival

Een podcastserie van Frans Soeterbroek over een van de meest bijzondere parken in het land, het Griftpark in Utrecht. We komen in zes afleveringen alles over het park en vooral over de bezoekers van het park te weten. Interviews met 200 mensen in het park voorjaar 2024 (het jaar dat het park 25 jaar bestaat) vormen de basis van de verhalen. 

Op de plek van het huidige park stond lange tijd een gasfabriek die uiteindelijk verantwoordelijk was voor een van de grootste gifschandalen van Nederland. We horen over de strijd van de buurtbewoners voor het park en voor de sanering van de vervuilde grond. Het park had er nooit zo uit gezien zonder deze bijzondere geschiedenis, waarin - zo maakt de eerste aflevering meteen duidelijk - opbouwwerkers een belangrijke rol hebben gespeeld.

Publicatiedatum: 1 september 2024

Uitgever: de Volskrant

Susan Legêne is hoogleraar politieke geschiedenis en heeft zich gespecialiseerd in hoe wij ons verhouden tot het koloniale verleden en hoe dit wordt verbeeld in musea en publicaties. In deze Volkskrant-podcast gaat ze in gesprek met Gijs Groenteman over onder meer de Trumpiaanse neiging om de geschiedenis  'op te schonen' of eenzijdig te representeren, het ontstaan van de Canon van Nederland (waar ze nauw bij betrokken was), en haar visie over geschiedenis en de omgang met het koloniale verleden. Volgens Legene moet de geschiedenis altijd bevraagd worden, juist om er steeds opnieuw van te leren. 

Publicatiedatum: 7 september 2025

In deze 2025-zomerserie gaat podcastmaker en visitattiedirecteur Wouter Beekers samen Aedes-historica Margriet Pflug terug naar de ambities van vier eerste volkshuisvesters en de maatschappelijke verworvenheden die we aan hen te danken hebben.  Respectievelijk zijn afleveingen gewijd aan: (#1) 14 juli '25: Piet van Eeghen (1816-1889), oprichter van de eerste woningbouwvereniging van Nederland.  Een gesprek met zijn biograaf Laura van Hasselt.  (#2) 28 juli 2025: molenaarsknecht Klaas Ris (1821-1902), oprichter van een van de eerste bouwverenigingen van arbeiders zelf. Gesprek met historicus Dennis Bos, naar aanleiding van zijn boek ‘Waarachtige volksvrienden. De vroege socialistische beweging in Amsterdam’. (#3) 11 augustus 2025: ondernemer Agneta van Marken (1847-1909), bekend van het Agnetadorp in Delft. Samen met haar man Jacques richtte zij dit eerste tuindorp in Nederland op. Het echtpaar pionierde met een verzorgingsstaat in het klein. Gesprek met Jan van der Mast, die het boek Agnetapark. Een biografie schreef. (#4) 25 augustus 2025: woonopzichteres Johanna ter Meulen (1867-1937), pionier van het welzijnswerk in de sociale huur in de Amsterdamse Jordaan. Gesprek met historica Christianne Smit naar aanleiding van haar boek ‘De volksverheffers. Sociaal hervormers in Nederland en de wereld’.

Publicatiedatum: 7 september 2025

• Filantroop Piet van Eeghen Piet van Eeghen (1816-1889), oprichter van de eerste woningbouwvereniging van Nederland. 
• Molenaarsknecht Klaas Ris (1821-1902), oprichter van een van de eerste bouwverenigingen van arbeiders zelf.
• Ondernemer Agneta van Marken (1847-1909), bekend van het Agnetadorp in Delft.
• Woonopzichteres Johanna ter Meulen (1867-1937), pionier van het welzijnswerk in de sociale huur in de Amsterdamse Jordaan.

Uitgever: Nederlandse Sociologische Vereniging & Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken

Dé plek waar sociologen van gedachten wisselen over het maatschappelijke gesprek van de dag. Marcel Ham en Tara Lewis interviewen sociologen over actuele vraagstukken. Een laagdrempelige én inhoudelijke podcast met verrassende inzichten, van de Nederlandse Sociologische Vereniging en het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken.

Publicatiedatum: 20 mei 2025

In deze serie podcast duiken de onderzoekers van het historisch onderzoeksproject Drugsmonologen we in de drugsgeschiedenis van Nederland. Dat doen ze samen met mensen die haar zelf hebben meegemaakt. Aan de hand van hun persoonlijke verhalen proberen de onderzoekers te achterhalen welke functies en betekenissen drugsgebruik had in de Nederlandse samenleving die vanaf 1960 sterk begon te veranderen.

Publicatiedatum: 25 april 2025

• Website van het historisch onderzoeksproject

Jeugdzorg is net als voetbal: iedereen heeft er wel een mening over. Maar hoe is het om het spel echt gespeeld te hebben? Talenten en kansen om te trainen spelen daarbij een belangrijke rol. Dat geldt zowel voor voetbalsucces als voor jeugdzorg.

Soms is er succes, soms valt dat tegen. Soms waren er ’trainers’ die geholpen hebben om kansen te benutten. Soms hebben kinderen niet de steun gekregen, zoals we die het liefst geboden hadden willen zien. Dit project wil daarbij een tandje dieper kijken. Hoe is het kinderen van weleer uiteindelijk gegaan? Ondanks de tegenslagen in het eigen gezin en soms ook in jeugdzorginstellingen kwam er achteraf vaak een kanteling in hun leven. Wat maakte het verschil?

Die verhalen willen de vrijwilligers van ‘Geschiedenis jeugdzorg West-Brabant’ ten gehore brengen via podcasts bij 15 historische locaties (zie 15 locaties). Daar komen informatieborden met een QR-code om de verhalen te beluisteren op je smartphone. Je kunt de podcasts ook direct op de website beluisteren.

Met dit project hopen de initiatiefnemers te laten zien dat helpen van kinderen in de knel – vroeger en nu, in jeugdzorg of onderwijs – onlosmakelijk verbonden is met de inzet van jeugdzorgwerkers en leerkrachten, ongeacht de maatschappelijke of politieke realiteit van het moment.

Publicatiedatum: 30 september 2022

• Website Geschiedenis jeugdzorg West-Brabant

Hoe gaan we iedereen aan een goed huis helpen? Die vraag staat centraal in De Woonkamer. We gaan op zoek naar de uitdagingen achter de woningnood, bestaanszekerheid, verduurzaming en de leefbaarheid van wijken. Met iedere aflevering een nieuwe gast.

Gastheer is Wouter Beekers, directeur van de Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland. Technische ondersteuning kwam van Willem de Gelder van WdG Audio.

In de tweede aflevering is Jos van der Lans te gast, onder meer als auteur/samensteller van de Canon volkshuisvesting. Hij verhaalt over het DNA van de volkshuisvesting.

Publicatiedatum: 18 februari 2024