De kracht van onderuit

"De kracht van onderuit" is een verzameling getuigenissen die als een puzzle de geschiedenis van een bijzondere periode en van een specifieke werksegment uittekent. Het gaat om de jaren zeventig van het Vlaamse en Limburgse buurt- en opbouwwerk. Elk stukje is een persoonlijk verhaal van betrokken buurtwerkers, gemeentemandatarissen, ambtenaren en beleidsmensen van de huisvestingsmaatschappij Nieuw Dak. Persoonlijke, geladen herinneringen van professionals en vrijwilligers.

Die deeltjes zijn samengebracht door een bevlogen buurtwerker. Jef Lingier heeft zelf gul zijn hart, tijd en energie geïnvesteerd in ongeveer 25 jaar basiswerk. Samen met hem hebben zestig mensen in eigen woorden, 'foto’s' gemaakt van hun sociaal werk-praktijk. Ze deden dat via interviews, kijkend door de lens van hun eigen betrokkenheid.
Het gaat om werk in de Genkse buurten: Zwartberg, Winterslag, Waterschei, Texas en niet het minst Sledderlo... Maar ook verhalen uit Houthalen, Beringen enz. Het gaat over de mijnomgeving en het (samen)leven van hoofdzakelijk allochtone groepen in achtergestelde woonsituaties. Het boek vertelt de strijd van geëngageerde welzijnswerkers tegen een aanvankelijk dove overheid.
Een bepalende onderstroom in al die verhalen is de ideologisch geladen inspiratie van de Wereldscholenbeweging met de figuur van Jef Ulburghs en van zijn geloof in de confrontatiestrategie.
In die Genkse mijnbuurten is een harde strijd gevoerd tegen een onwillig gemeentebestuur en een verkrampt en autoritair handelende sociale huisvestingsmaatschappij.

De verhalen illustreren bijzonder pregnant de geschiedenis van een tijdsgewricht in het sociaal werk, in (dat Limburgse deel van) Vlaanderen. Het moment waarop (vooral katholieke) en ondemocratische bestuurders geconfronteerd werden met werkers die stem gaven aan bewoners en hen zo ondersteunden dat ze niet wegliepen toen hun protest weggewuifd werd. Maar zich er juist in vastbeten.
Die beleidsmakers werden vervangen, hun aanpak was paternalistisch, bevoogdend en afstandelijk. De buurtwerkers hadden mee tegengas gegeven. Met warmte, empathie en socialistisch geïnspireerde ideologie, zorgden ze mee voor een nieuwe periode.
Andere beleidsmakers met opener geest werden reële gesprekspartners. De loopgravenoorlog verdween en men keek samen naar de problemen van mensen en hun omgeving en naar oplossingen.

Boeiende verhalen, wel met uitleidende commentaren o.a. van Ulburghs zelf, maar je mist toch een analytisch hoofdstuk.

Beoordeling redactie: ★★★★★