De migratiestad van toen, nu en straks

Binnen het Leiden-Delft-Erasmus onderzoekscentrum Governance of Migration and Diversity (LDE GMD) is ervaren hoe belangrijk het is om migratie en migratie-gerelateerde diversiteit te bezien vanuit verschillende perspectieven en disciplines. LDE GMD beseft hoe belangrijk het is dat een historicus spreekt met een ingenieur, een cultuursocioloog met een econoom, of een jurist met een bestuurskundige. Die praktijk wordt doorgetrokken in deze bundel en buiten de wetenschapppelijke disciplines. Daarom is er bewust voor gekozen om wetenschappers te koppelen aan vertegenwoordigers uit de praktijk, om te zien welke verschillende werelden en nieuwe perspectieven er dan ontstaan. Hoe verschillend of overeenkomstig zijn bepaalde beelden en wat ontstaat er als je met elkaar in gesprek gaat?

Deze bundel richt zich op bijdragen aan de Nederlandse situatie en discussie. Deze bundel is bedoeld voor (stedelijke) bestuurders, beleidsmakers, migranten[1]organisaties, koepels (FNV, VNG, Aedes), kennisorganisaties (Platform31, Movisie) en andere vertegenwoordigers uit de praktijk die de uitdagingen van de migratiestad moeten aangaan in beleid en uitvoering.

Dit zijn de conclusies de uit de tweegesprekken getrokken worden in dit boek:

1. Veel mythen, uit onwetendheid of welbewust

Er spelen wat mythen die de kwaliteit van het debat, beleid en onderzoek niet ten goede komen. Dat komt deels voort uit onwetendheid of gebrek aan inzicht, deels uit welbewuste politieke beeldvorming over wat  er (on)wenselijk wordt geacht in een  migratiesamenleving. In beide gevallen is het belangrijk om kritische gesprekken zoals in deze bundel te voeren. Niet alleen om beter inzicht te bieden in de complexiteit en weerwoord te geven aan al te sterke gevallen van fact free politics. Maar ook om beter te begrijpen wat er omgaat in de  spreekwoordelijke ‘onderbuik’ van de samenleving.

2. Veel issues zijn van alle tijden

De wetenschappers en de praktijkvertegenwoordigers die in deze bundel aan het woord komen, plaatsen vraagtekens bij de paniekerige sfeer die in het politieke en maatschappelijke debat worden opgeroepen. Veel zaken die zich nu voordoen, zijn van alle tijden. Een blik op de historie en tijdreeksen van allerlei gegevens laten haarfijn zien dat de situatie anno nu helemaal niet zo nieuw, uniek of extreem is als sommige stemmen in het  sebat ons willen doen geloven. Ook dat  onderstreept de noodzaak van meer kritisch en evidence-based debat. Dat debat moet zich ook teweerstellen tegen het verwijt dat nuancering van problemen gelijk staat aan het wegkijken of negeren van maatschappelijke onrust.

3. Geen zondebokken, wel oplossingen

Voor veel problemen die vaak aan migratie worden toegeschreven, van vervreemding tot woningnood, zijn oplossingen beschikbaar. Oplossingen die niet liggen in het weren van ‘vreemdelingen’, maar in het verminderen van ongelijkheid, bevorderen van verbinding tussen mensen, meer oog hebben voor de leefwereld van burgers, goede basisvoorzieningen (vooral wonen en onderwijs) en bewustere keuzes over wat voor een economie en samenleving we eigenlijk willen zijn. 

4. Er zijn nog veel vragen

Uit de tweegesprekken blijkt dat er ten aanzien van de governance van migratie en diversiteit nog veel vragen leven. Hoewel veel vraagstukken van alle tijden zijn, ontwikkelt het speelveld van actoren, regelgeving en (machts)verhoudingen zich wel voortdurend, waardoor de samenwerking van gisteren in de migratiestad van nu en straks mogelijk niet meer effectief is. Dit doet zich voor op het vlak van bijna alle in deze bundel besproken thema’s. Dat gegeven vormt een belangrijke basis onder de agenda van onderwerpen die LDG GMD in de komende jaren zal oppakken.