Publicaties
In deze rubriek signaleert en recenseert de redactie alle voor de geschiedenis van het brede sociale werk relevante publicaties, zoals die sinds 2010 zijn verschenen. Recensie-exemplaren kunnen gestuurd worden naar: Redactie Canon sociaal werk, Feike de Boerlaan 31, 1019 KS Amsterdam. Sinds 2023 worden ook podcasts die historisch relevant zijn voor het sociaal werk in de brede zin van het woord in deze rubriek opgenomen. Op de openingspagina treft u de laatste tien door de redactie gesignaleerde publicaties of podcasts aan. Via de menubalk 'Kies een thema' kunt u de publicaties selecteren per specifiek domein of onderwerp. Via dit menu kunt u ook een overzicht krijgen van alle in de rubriek opgenomen podcasts.
Trudy Dehue
Ei, foetus, baby (2025)Een nieuwe geschiedenis van zwangerschap
Een fascinerende geschiedenis van de veranderende kijk op en kennis over zwangerschap en abortus. Wat gebeurt er precies in een zwangere buik? A... > meer
Chris van der Heijden & Jos van der Lans
Pier de Boer (1884-1945) (2025)Pionier maatschappelijke zorg voor mensen met een verstandelijke beperking
Bestel via webshop Een eeuw geleden kregen jongeren met een verstandelijke beperking nauwelijks steun. Dankzij de Leerplichtwet (1901)... > meer
Catharina Th. Bakker
Fré Dommisse (2025)Schrijfster tussen normaal en abnormaal (1900-1971)
Als romanschrijfster is haar naam vrijwel vergeten, maar in de wereld van de geestelijke gezondheidszorg leeft zij voort als pionier en pleitbezorg... > meer
Femmianne Bredewold
Goed Samenleven? (2025)Over morele spanningen in de langdurige zorg
S I G N A L E M E N T In haar op 26 september 2025 uitgesproken oratie verkent prof. dr. Femmianne Bredewold, bijzonder hoogleraar Samenle... > meer
Erik Heijdelberg
Zorg voor elkaar (2025)De kracht van wederzijdse hulp in tijden van wantrouwen
Begin jaren tachtig kende de gezondheidszorg een beweging waarin een combinatie van jonge artsen, bewogen studenten en sociale wetenschappers zich ... > meer
Hans Kröben & Xavier Moonen
Artsen die moorden (2025)De geplande massamoord op mensen met een psychische stoornis of handicap door Nazi-Duitsland
S I G N A L E M E N T De massamoord op mensen met een psychische stoornis of handicap in nazi-Duitsland en in de door nazi-Duitsland bezette geb... > meer
Irene Geerts
Family Matters (2024)The rise of the Dutch family movement in mental health care 1960-2000
M E D E D E L I N G - O P E N - U N I V E R S I T E I T Van paria tot bondgenoot: de strijd voor erkenning van naasten in de ggz Waarom ontst... > meer
Tom Grosfeld
De spreekkamer is lek (2024)Hoe datahonger de ggz overneemt
S I G N A L E M E N T Wanneer je naar een therapeut of psychiater gaat, verwacht je dat jouw gevoelige informatie in de spreekkamer blijft... > meer
Femmianne Bredewold en Simon van der Weele
Een wereld van verschil (2024)Instellingsterreinen en het goede leven voor mensen met een verstandelijke beperking
Als het gaat over inclusie van mensen met een verstandelijke beperking dan denken we in de eerste plaats aan gelijke rechten, aan volwaardig ... > meer
Arjan Nuijten
Regulating paradise (2024)The local origins of harm reduction in the Netherlands
SAMENVATTING UIT PROEFSCHRIFT Het Nederlandse drugsbeleid is een onderwerp dat vroeger beelden opriep van coffeeshops en een uitgesproken liberale ... > meer
Koos Neuvel
De dwangbuis. (2023)Een geschiedenis van beknelling en bevrijding in de psychiatrie
Het toepassen van dwang kent een lange geschiedenis in de psy... > meer
Monique Doppert
Amsterdam, de roze geschiedenis (2023)S I G N A L E M E N T Amsterdam staat al jaren bekend als een tolerante stad met een bloeiende homogemeenschap. In de jaren negentig was Amsterdam... > meer
Christien Muusse
Crisis, What crisis? (2023)A multi-sited ethnography of community mental health care around a psychiatric crisis in Trieste and Utrecht
Overgenomen uit GGZ-totaal, 2 november 2023 Voor de Nederlandse discussie over de-institutionalisering zie meerdere vensters in de Canon clienten... > meer
Peter de Groot
Koffieconcert op het dorpsplein (2023)Visie en praktijk in Nieuw Woelwijck, dorpsgemeenschap van mensen met een verstandelijke beperking
Peter de Groot begon in 1980 als orthopedagoog in de in 1977 opgerichte instelling voor mensen met een verstandelijke beperking: Nieuw Woelwijck. H... > meer
Koen Hilberdink
Strijd om de ziel (2023)Het leven van P.C. Kuiper (1919-2002) in de psychiatrie
S I G N A L E M E N T Strijd om de ziel is een biografie van psychiater en psychoanalyticus P.C. Kuiper (1919-2002). Kuiper werd aan het eind van ... > meer
Twan Davelaar
Jodenvervolging in het Nederlandse Krankzinnigenwezen (2023)Tegelijk met Uit zorg verdreven. Het Nederlandse Krankzinnigenwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog van Ralf Futselaar en Eveline Buchheim, verschij... > meer
Eveline Buchheim, Ralf Futselaar
Uit zorg verdreven (2023)Het Nederlandse krankzinnigenwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog
Tijdens de Duitse bezetting steeg het sterftecijfer van patiënten in psychiatrische instellingen en instellingen voor mensen met een verstandelijke... > meer
Willem van der Does
De magie van genezing (2023)Radicale therapieën uit de geschiedenis van de psychiaterie
S I G N A L E M E N T De geschiedenis van de geneeskunde is vol triomfen, maar tegelijkertijd is het een horrorverhaal. Niemand zou vandaag de d... > meer
Marian Vink & Daan Stremmelaar
Krachtige mensen in beweging. (2023)Geschiedenis van de patiënten- en cliëntenbeweging in Amsterdam.
S I G N A L E M E N T Al decennialang strijden patiënten en cliënten in Amsterdam voor emancipatie en participatie. Voor niet langer praten over... > meer
Petra Hunsche
Herstel in beweging (2022)De cliëntenbeweging in de 21e eeuw
S I G N A L E M E N T ‘Nu mocht ik op ontdekkingsreis naar mijn eigen verhaal. Het voelde alsof er een opening gemaakt werd voor een overvol s... > meer
Annemiek van Drenth
De ontdekking van het speciale kind (2022)Over de negentiende-eeuwse Idiotenschool van dominee Van Koetsveld
S I G N A L E M E N T Annemieke van Drenth onderzoekt aan de hand van de geschiedenis van de Haagse Idiotenschool hoe speciale kinderen in de loop... > meer
Aaltje van Zweden
Waar ben je thuis? (2022)Mijn persoonlijke zoektocht naar een plek voor kwetsbare mensen, toen en nu
S I G N A L E M E N T Waar ben je thuis? van Aaltje van Zweden is een urgent en ontroerend boek dat niemand mag missen. Terwijl Aaltje van Zweden ... > meer
Fré Dommisse
Krankzinnigen (2022)(heruitgave van debuut uit 1927)
S I G N A L E M E N T “In een tijd dat vrouwen amper geacht werden zich te laten horen, en zeker niet over mentale strubbelingen, schreef Fré Do... > meer
Alex Rutten
Jan Foudraine (2021)Psychotherapeut, onderzoeker, schrijver
In de jaren ’70 van de vorige eeuw liep vrijwel iedere hulpverlener met een exemplaar van Wie is van hout. .. Een gang door de psychiatrie het mees... > meer
Jan Foudraine (voorwoord Paul Verhaeghe)
Wie is van hout... (HERUITGAVE) (2021)Een gang door de psychiatrie
S I G N A L E M E N T In 1971 publiceerde psychiater, psychotherapeut en schrijver Jan Foudraine een boek dat hem blijvende bekendheid zou oplever... > meer
Peter Siebesma
Ruimte voor kleur (2021)50 jaar psychiatrie en gehandicaptenzorg en een nieuwe koers
Peter Siebesma (1948) heeft heel zijn arbeidzame leven als psycholoog gewerkt met mensen met psychische problematiek en met een lichte of ernstige ... > meer
Henke van der Heiden
Elke tijd zijn eigen gekte (2020)Portretten van geestelijke verwarring door de eeuwen heen, 1500-2020
Veel boeken over de geschiedenis van het sociaal werk belichten vooral de inzet van de werkers en vaker nog van de instellingen in de zorg voor hun... > meer
Martine F. Delfos
Het IQ en de intelligentie (2020)De illusie van meten
In Het IQ en de intelligentie neemt Martine Delfos ons mee naar de psychologische geboorte van het onderzoeken van intelligentie bij Alfred Bin... > meer
Frank van Hoof
Alles overziend bij de mens uitgekomen (2019)Analyses van 20 jaar GGZ beleid
Op 11 oktober 2019 verscheen het boek Alles overziend bij de mens uitgekomen; Analyses van 20 jaar GGZ beleid door Frank van Hoof. Deze bundel beva... > meer
Jos van der Lans
niet-normaal (2019)Ontwikkelingen en dilemma’s in de Nederlandse gehandicaptenzorg
Speciale CANON-aanbieding!! Je kunt dit rijk geillustreerde boek met 66% korting bestellen door gebruik te maken van onderstaande aanbieding voo... > meer
Duveken Engels e.a. (red.)
100 jaar in analyse (2017)Een bewogen geschiedenis van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse in 33 interviews
In 100 jaar in analyse wordt een eeuw psychoanalyse in Nederland in beeld gebracht. In de 33 interviews in dit boek wordt aan de hand van persoonli... > meer
Marco Gietema en Cecile aan de Stegge
Vergeten slachtoffers (2017)Psychiatrische inrichting De Willem Arntsz Hoeve in de Tweede Wereldoorlog
Vrijdag 3 februari 2017 is het boek ‘Vergeten Slachtoffers, psychiatrische inrichting de Willem Arntsz Hoeve in de Tweede Wereldoorlog’ gepresentee... > meer
Sonja Appelman en Suzanne Hautvast
Je bezit niks en hebt alles (2016)50 jaar Emmaus Haarzuilens, portretten van mensen die Emmaus een warm hart toedragen
In deze jubileumuitgave vertellen bewoners, medewerkers en oud bewoners over de ervaringen die zij hebben opgedaan bij Emmaus Haarzuilens. Het ... > meer
Inge Mans
Het hart van de zorg (2016)Idealen en praktijken in de verstandelijk gehandicaptenzorg bij de Hafakker (1960-2010)
Misschien nog wel meer dan Dennendal is ‘de Hafakker’ in Noordwijkerhout een fascinerende episode in de Nederlandse zwakzinnigenzorg. Inge mans sch... > meer
Eva Hoeke e.a.
24 PORTRETTEN (2016)Jubileumuitgave ter gelegenheid van tien jaar Discus
Ter gelegenheid van het tienjarige bestaan van Discus heeft HVO-Querido een boek uitgebracht met portretten van 24 van de in totaal bijna 300 clië... > meer
Nelleke Bakker
Kwetsbare kinderen (2016)De groei van professionele zorg voor de jeugd
Speciale CANON-aanbieding: Klik op de afbeelding voor een bestelling via de Canon-webshop. Over de inhoud van Kwetsbare kinderen: → De geschieden... > meer
André van Os e.a.
Amerpoort 60 (2016)Jubileum Magazine
In 2015 bestond Amerpoort, een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking in het midden van het land, zestig jaar. Dat werd ui... > meer
Jean Marc Gaspard Itard (vertaling Jevgenia Lodewijks)
De wilde jongen uit de Aveyron (2015)S I G N A L E M E N T > meer
Corry van Straten
Een wereld die er niet meer is (2015)De stichtingen Rosenburg en Bloemendaal in de oorlogsjaren
Wat gebeurde er in de jaren 1940-1945 in de stichtingen Rosenburg en Bloemendaal? De twee grote psychiatrische stichtingen lagen op nog geen vijf k... > meer
Christien Muusse & Sonja van Rppijen
Freedom First (2015)Een onderzoek naar de ervaringen met wijkgerichte ggz-zorg in Triëst, Italië en de betekenis hiervan voor Nederland
Freedom First is de titel van het onderzoek naar de ervaringen met wijkgerichte ggz-zorg in het Italiaanse Triëst en de betekenis hiervan voor Nede... > meer
Joost Vijselaar, Jacomien Gijzeman, Bram Bouwens, Roland Bertens
Therapeutische castratie en andere psychiatrische behandelingen van zedendelinquenten 1920-1970 (2015)Op 10 september 2015 hebben de ministeries van VWS en VenJ het onderzoeksrapport Therapeutische castratie en andere psychiatrische behandelingen va... > meer
Ruurd van der Loo en Rutger Burgers
Te gek om los te lopen (2015)11 waanzinnige wandelingen rondom psychiatrische klinieken
In vroeger tijden werd de psychiatrie verstopt in afgelegen gebieden van Nederland om de gekte te verbergen en de maatschappij te beschermen. De ti... > meer
Jan Derksen
Iedereen een psychische aandoening? (2015)Een visie op 35 jaar ambulante GGZ
In dit boek vertelt Jan Derksen over de ervaringen die hij opdeed in de 35 jaar dat hij werkzaam is als psycholoog. Over hoe het in de begintijd pi... > meer
Jos van der Lans
Veertig jaar vooruit (2015)Peter Nouwens. Een Prisma biografie 1974-2014
Op 16 april 2015 nam Peter Nouwens na negentien jaar afscheid als bestuurder van Prisma, een grote zorginstelling voor mensen met een verstandelijk... > meer
Pieter Steinz
Waanzin in de wereldliteratuur (2015)Recensie door Liliane Waanders overgenomen van de site Hanza Pieter Steinz woont op een steenworp afstand van het Haarlemse Dolhuys. Inmiddels is ... > meer
Rianne Hovius
Vogels van waanzin (2015)Psychiatrie in Nederlandstalige romans en gedichten
Vele schrijvers zijn met de psychiatrie in aanraking geweest of schrijven over de zielenroerselen van psychiater en patiënt. In Vogels van waanzi... > meer
Tjeu van den Berk
In de ban van Jung (2015)Nederlanders ontdekken de analytische psychologie
Marten Toonder, Gerard Reve, Etty Hillesum en vele andere Nederlanders werden gegrepen door het gedachtegoed van Carl Gustav Jung: de grondlegger v... > meer
Gemma Blok
Achter de voordeur (2014)Openbare geestelijke gezondheidszorg vanuit de GGD Amsterdam in de twintigste eeuw
In 1916 ging de GG & GD Amsterdam zich richten op de stedelijke zorg voor 'krankzinnigen en maatschappelijk ongeschikten'. Tegenwoordig spreekt men... > meer
Nico Keuning
Angst voor de winter (2014)Het leven van Jan Arends
Niemand kon zo mager praten met de taal als Jan Arends (1925-1974). Titels als Keefman en Lunchpauzegedichten staan nog steeds hoog aangeschrev... > meer
Jan Pols
Veertig jaar psychiatrie (2014)Een dynamisch doolhof
In dit boek vertelt Jan Pols over de ervaringen die hij opdeed in de ruim veertig jaar dat hij psychiater was, vanaf het begin van de jaren zest... > meer
Bibi Dumon Tak
Wolfskwint (2013)De geschiedenis van een gestoord gezin
'Wat overbleef was een onvoorstelbare duisternis. Ik had er al die jaren alles aan gedaan mijn moeder te verliezen, en toen ik besefte dat ik h... > meer
Johan Gortworst
Zilver in bruikleen (2013)Dilemma's van een verpleegster in oorlogstijd
'Heb ik toen wel de juiste keuze gemaakt?' was de verzuchting van de moeder van Johan Gortworst ongeveer een jaar voor haar overlijden. Onverwacht ... > meer
Gabrielle Dorren
Met de minsten der Mijnen (2013)Geschiedenis van de Kleine Zusters van de H. Joseph
De congregatie van de Kleine Zusters van de Heilige Joseph werd op 21 juni 1872 gesticht in Heerlen. In de loop der tijd zijn meer dan drieduizend ... > meer
Angela Crott
Jongens zijn 't (2013)Van Pietje Bell tot probleemgeval
Jongens hebben het moeilijk: ze halen lagere cijfers dan meisjes, haken eerder af op school, en volgen een opleiding op een lager niveau. Ook hebbe... > meer
Ranne Hovius
De eenzaamheid van de waanzin (2013)Tweehonderd jaar psychiatrie in romans en verhalen
Hoe kan het verstand zo op een dwaalspoor raken dat waanzin het gevolg is? Waarom kan iemand schijnbaar zonder aanleiding in diepe somberheid verzi... > meer
Willem Gotink
Beweging in de GGz (2012)Van antipsychiatrie tot protocol
GRATIS (behalve verzendkosten) VOOR BEZOEKERS VAN www.canonsociaalwerk.eu ZOLANG DE VOORRAAD STREKT - klik hier. Tussen de jaren zeventig en ... > meer
Cecile aan de Stegge
Gekkenwerk (2012)De ontwikkeling van het beroep psychiatrisch verpleegkundige in Nederland 1830-1980
Dit historisch proefschrift behandelt de vraag hoe het proces van ‘beroepsvorming’ waardoor ‘oppassers en oppasseressen’ in krankzinnigengestichten... > meer
Loes Jansen
Sancta Maria (2012)De geschiedenis van een zorginstelling in Hees
De Belgische priester Stefaan Modest Glorieux stichtte in 1845 een congregatie van zusters, de Zusters van Barmhartigheid. In 1853 breidde deze con... > meer
Angela Crott
Van hoop des vaderlands naar ADHD’er (2011)Het beeld van de jongen in opvoedingsliteratuur.
Begin twintigste eeuw werden jongens nog gezien als mannen-in-wording, op weg naar een belangrijke rol in de maatschappij. Dat ze in de tussentijd ... > meer
Kleijwegt, Margalit
Terug naar Oude Pekela (2011)Toen Robert M. december 2010 bekende dat hij in kinderdagcentrum ‘t Hofnarrretje meer dan tachtig kinderen had misbruikt, was heel Nederland in sho... > meer
Erwin Wieringa (foto’s Sanne Donders)
Ondertussen (2011)Mensen in de marge en hun voorvechters
Een strikte geschiedschrijving is dit boek niet. Erwin Wieringa schreef het naar aanleiding van het vertrek Hans Kröber, één van de bestuurders van... > meer
Gemma Blok
Ziek of zwak (2011)geschiedenis van de verslavingszorg in Nederland
recensie uit Zorg+Welzijn, 2012/1: Laatst was ik in Rotterdam voor een optreden van Pavlov’s Dog in rocktempel De Boerderij. Voor we binnen m... > meer
Jozef Vos
Pleitbezorger van de psychiatrie (2011)De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie 1871-2011
De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie was toen zij in 1871 werd opgericht de eerste vereniging van medisch-specialisten in Nederland. Tegenwoo... > meer
Jaap van der Stel
De verslavingszorg voorbij (2010)In 1909 ontstond in Amsterdam het eerste consultatiebureau voor alcoholisme, opgericht door de onderwijzer Th. van der Woude, in de rol van sociaa... > meer
Cecile aan de Stegge en Jan-Cees Hoogeveen (red.)
Geduld en toewijding (2010)Verplegers en verpleegsters in de psychiatrie van 1941 over hun contact met patiënten
Het hart van GGZ-verpleegkundige Cecile aan de Steege ging sneller kloppen toen zij in het Noord-Hollands Archief in Haarlem 78 inzendingen aantrof... > meer
J. W. van Zutphen, J. Keesom, M. van der Wolf, J. Blijvoets en A. Berendsen (redactie)
Tijdloos betrokken (2010)Zestig jaar opvang, begeleiding en activering
Op welk moment herdenkt een instelling die het resultaat is van een reeks fusies nu precies haar geschiedenis? Die vraag drong zich vanaf 2006 op b... > meer
Bart Boeckx & Geert Vandecruys
Welkom in Geel (2010)Een geschiedenis van de gezinsverpleging
Al sinds de dertiende eeuw worden in Geel psychiatrische patiënten opgevangen in pleeggezinnen. Ze nemen deel aan het dagelijkse leven binnen het g... > meer