Yvonne Keuls 1931-1925

Op 16 november 2025 overleed op 93-jarige leeftijd Yvonne Keuls, een van de meest sociaal bewogen schrijvers van Nederland. Opgeleid als onderwijzeres, begon ze na haar gedwongen ontslag vanwege haar huwelijk (we schrijven begin jaren vijftig), te schrijven. Aanvankelijk maakte ze tv-bewerkingen van het werk van Couperus en Vestdijk, maar als dertiger richtte zij zich op hulpverlening aan verslaafden en mishandelde kinderen. Samen met veertien anderen richtte zij in 1972 het kinderopvanghuis Jongeren Opvang Sentrum (JOS) op.  Deze ervaringen gebruikte ze in een aantal zeer sociaal bewogen romans.

Zoals onder meer: De moeder van David S., geboren 3 juli 1959 (1980), over de problemen van een moeder die haar kind aan de drugs ten onder ziet gaan en alles probeert te doen om dat te voorkomen. Het verrotte leven van Floortje Bloem (1982), over een meisje dat door allerlei omstandigheden in de drugs- en prostitutiewereld verzeild raakt.  Ingrijpend was haar roman Annie Berber en het verdriet van een tedere crimineel (1985), over een kinderrechter die pedofiele contacten onderhoudt  - een op waarheid gebaseerd boek dat naar eigen zeggen haar leven veranderde. .

Tijdens haar leven ving zij mishandelde kinderen op en kwam voor hen op in rechtszaken, zoals voor Marnix Rueb die door zijn vader werd mishandeld. Haar laatste roman roman Gemmetje Victoria uit 2021 gaat over een van haar opvangkinderen, die haar diep geraakt heeft. Met Yvonne Keuls verliest Nederland een zeldzaam bewogen schrijver met een groot rechtvaardigheidsgevoel.

Fragment uit het In Memoriam van Morjolein de Cock 'Het schrijven van Yvonne Keuls was doordesemd van activisme'in Het Parool van dinsdag 18 november 2025:

Ze was in 1931 in Batavia, het huidige Jakarta, geboren als Yvonne Bamberg, jongste dochter van een Javaans-Nederlandse moeder en een Joodse vader. Toen ze acht was, kwam het gezin naar Nederland, waar haar moeder nooit kon aarden en haar vader tijdens de Hongerwinter, ten prooi gevallen aan tbc en longbloedingen, zelfmoord pleegde. Ze beschouwde zichzelf als oorlogskind, in die periode ontkiemden haar verzet en rechtvaardigheidsgevoel.

Ze volgde een opleiding tot lerares en werkte op een basisschool in de Schilderswijk in Den Haag tot ze, vanwege haar huwelijk op 22-jarige leeftijd met de eveneens in Batavia geboren Rob Keuls, moest stoppen. Haar echtgenoot overleed in 2023 na meer dan zeventig jaar huwelijk; ze kregen samen drie kinderen. Maar ook de jong overleden Gemmetje bleef altijd op de achtergrond in Keuls leven. “Ik verwijt mezelf dat ik niet meer voor haar heb kunnen doen. Ik was een ongeduldige vrouw,” zei ze daarover in Het Parool.

Zo werd het voor haar toch nog onontkoombare boek het sluitstuk van haar oeuvre – naast confronterend zelfonderzoek opnieuw een vlammende aanklacht tegen wat ze het failliet noemde van de jeugdzorg. “Het was veertig jaar geleden niet anders dan nu. De karrenvrachten aan hulpverleners die zich met Gemmetje hebben beziggehouden, de stapels rapporten. Ik moest dat kind beschermen tegen de instanties in plaats van dat zij háár beschermden.”