Canon Sociaal werk
Deze Canon is de ‘moedercanon’ van de website. Met het samenstellen van deze Canon sociaal werk is het in 2006 begonnen. Dat gebeurde in het kielzog van de Nationale Canon, die voor het eerst in 2005 werd gepubliceerd. De eerste versie bestond uit tien vensters. In de loop der jaren is, met behulp van financiële ondersteuning van een flink aantal organisaties en het ministerie van VWS, dat aantal uitgegroeid tot de vijftig vensters die de Canon nu telt.
De Canon biedt een overzicht van relevante gebeurtenissen, initiatieven en markante persoonlijkheden die van invloed zijn geweest op de ontwikkeling van het brede sociaal werk. De Canon waaiert uit over meerdere deelterreinen, van club- en buurthuiswerk tot de zorg voor verstandelijk gehandicapten, van armenzorg tot kinderbescherming. Nadat deze algemene Canon was ontstaan, ontstond er op aandringen van mensen uit deelsectoren als de jeugdzorg en maatschappelijke opvang de behoefte om voor hun werkterrein specifieke Canons te gaan ontwikkelen. Zo groeide deze Canon website uit tot het uitgebreide wikipendium (combinatie van het van onderop gevulde wikipedia en het door deskundigen samengestelde compendium) dat het nu is.
> Meer informatie over het ontstaan
> Informatie over de Canon-redactie en organisatie
Actueel
Elco Brinkman, pater familias van de zorgzame samenleving, overleden

Op 31 augustus is, op 78 jarige leeftijd, Elco Brinkman overleden. Brinkman heeft een grote staat van dienst als christendemocratische politicus. Hij was in de jaren tachtig acht jaar minister in de no-nonsense kabinetten Lubbers I en II. Toen hij aantrad was hij 34 jaar en daarmee een van de jongste ministers ooit. Hij wist al snel de linkse gemoederen in beroering te brengen met zijn pleidooi voor ‘een zorgzame samenleving’. De verzorgingsstaat, zo meende hij, was veel te ver doorgeschoten. De opdringerige overheid had mensen afhankelijk gemaakt en hun eigen verantwoordelijkheid ondermijnd. Hij wilde het initiatief terugleggen naar de samenleving.
Met dat argument haalde hij een streep door het op maakbaarheidsidealen gebaseerde welzijnsoptimisme van de jaren zeventig, die het welzijnswerk de wind in de zeilen had geblazen. Hij trok nationale wetgeving in en ijverde voor het decentraliseren van welzijnstaken naar de gemeente, wel met aftrek van een stevige bezuinigingen. Ook zette hij de bijl aan de wortel van het enorme aantal landelijke koepels die het welzijnsbeleid indertijd vorm gaven.
Als alternatief voor de maakbare (en volgens hem onvermijdelijk bureaucratische) overheid zette hij de deur open voor marktwerking in de publieke sector door in 1987 de commissie-Dekker aan het werk te zetten die als eerste toen nog voorzichtige voorstellen deed om marktwerking in de zorg te introduceren.
Brinkman was niet geliefd. Hij zaaide met zijn opvattingen hoon in progressieve kringen, maar met het verstrijken van de jaren negentig kreeg zijn gedachtegoed steeds meer navolging. Het is niet moeilijk om historische lijnen te construeren tussen hedendaagse termen als participatie, eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid, ja zelfs samenredzaamheid en zorggemeenschappen en het gedachtegoed dat Brinkman begin jaren tachtig ontvouwde over de zorgzame samenleving. Hij mag dan door velen zijn verguisd, zijn opvattingen hebben diepe sporen nagelaten.
Alle vensters:
2013 – Participatiesamenleving
Uitweg voor onbetaalbaarheid verzorgingsstaat
2007 – Wet maatschappelijke ondersteuning
Op weg naar een participatiesamenleving
Vrijwilligers gebruiken overschotten voor armoedebestrijding
De wedergeboorte van de eropaf-professional
Van handicap naar beperking, opkomst sociaal model
Mediahype over vermeende kindermishandeling
1987 – Opvang vluchtelingen in asielzoekerscentra (azc`s)
Van open grenzen naar restrictieve toelating
1984 – Elektronische welzijnswerker
Digitalisering van hulpverlening
Kerend tij: zorgzame samenleving en marktwerking
1979 – Hans Achterhuis - De markt van welzijn en geluk
Van softie tot frontprofessional
Tweede feministische golf en de opkomst van de vrouwenhulpverlening
1974 – Carel Muller & Nieuw Dennendal
Van verdunning naar vermaatschappelijking
1971 – Jan Foudraine: wie is van hout...
Antipsychiatrie en de gekkenbeweging
1969 – Aktiekomitee Pro Gastarbeiders en Nelly Soetens
De nieuwe sociale kwestie
Uitbouw beroepsopleidingen
Verantwoording, effectiviteit of bureaucratie?
1967 – Milikowski en `Lof der onaangepastheid`
Het perspectief van de kwetsbare burger
1965 – Marga Klompé en de Bijstandswet
Van genade naar recht (naar verplichte participatie)
1962 – Agologie: wetenschap van sociaal werk
Tonko ten Have en de opkomst en ondergang van de veranderkunde
1958 – Telefonische hulpverlening start in Rotterdam
De opkomst van nieuwe technologieën
1952 – Ministerie van Maatschappelijk Werk
Van charitas naar professionele zorg
Social casework: empowerment avant la lettte
Van gemeenschapszin naar sociale wijkteams
Voorvechtster van sociale vooruitgang
1932 – Volkshogeschool Alllardsoog in Bakkeveen
Volksontwikkeling in internaatsverband
Het ontstaan en de ontwikkeling van het opbouwwerk
1918 – Woonschool Zeeburgerdorp
Van opvang van asocialen tot Tokkie-amusement
Van drankbestrijding naar verslavingszorg
1908 – Nederlandse Vereeniging voor Armenzorg en Weldadigheid
De ontwikkeling van een landelijke welzijnsstructuur
1903 – Vereniging van Woningopzichteressen
Van woninginspectie naar huismeesterschap
Liefdadigheid en koloniaal kapitaal
1900 – Tijdschrift voor armenzorg
Ontwikkeling van sociale vakpers
Volksontwikkeling en gemeenschapsvorming in de stad: buurthuizen
De wereld van majoor Bosshardt: helpen met een boodschap
1883 – Vakantiekolonies voor bleekneusjes en zenuwpeesjes
Van ondervoeding naar overgewicht
1875 – Jacobus Penn en het kruiswerk
Van wijkverpleging via thuiszorg naar buurtzorg
De overheid als schild tegen onrecht
Grondlegster maatschappelijk werk
1854 – Thorbecke en de Armenwet
Politieke strijd over armenzorg: publiek of particulier?
Redden en opvoeden van verwaarloosde jeugd
1823 – Genootschap tot Zedelijke Verbetering van Gevangenen
Zorg en nazorg door vrijwilligers
1818 – Maatschappij van weldadigheid
Werkverschaffing als armoedebestrijding
Het ontstaan van het pedagogisch optimisme
1784 – Maatschappij tot Nut van `t Algemeen
De noodzaak van volksontwikkeling
1596 – Rasphuizen en spinhuizen
Van lijfstraf naar werkstraf
1580 – Diaconie en Bikoer Choliem
Het begin van een multiconfessionele armenzorg
Armenzorg en de opkomst van het humanisme
De lange weg naar geestelijke volksgezondheid
Van hagiotherapie naar gezinsverpleging
De zoektocht naar christelijk-sociale inspiratie
Van armentafels tot voedselbank
