Canon Sociaal Werk
Onderdeel van het Historisch Centrum Sociaal Werk – HCSW.nl
0
NL | EN

Canon gehandicaptenzorg

(gericht op de zorg voor mensen met een verstandelijk beperking)

Deze Canon gehandicaptenzorg gaat over de moderne geschiedenis (vanaf 1800) van de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. De Canon laat zien hoe deze zorg zich heeft ontwikkeld. Mensen die eerst als misbaksels werden weggezet, werden langzaam maar zeker steeds meer bejegend als volwaardiger burgers. De Canon vertelt het verhaal van dit gestage proces van emancipatie.

Wie de geschiedenis venster voor venster aan zich voorbij ziet trekken, kan niet anders dan een gevoel van trots krijgen. Er was veel ellende, er is veel vooruitgang. De Canon laat ook zien dat niet elke vernieuwing verbetering bracht en dat er van alles mis kan gaan, ook in onze tijd. Elk venster vertelt een verhaal over een opmerkelijke gebeurtenis of trend die van invloed is geweest in het denken en doen met betrekking tot mensen met verstandelijke beperkingen.

Aan de canon is meegewerkt door een groot aantal auteurs met gespecialiseerde kennis uit het veld, de journalistiek en de wetenschap. De eerste versie ging online in september 2012 en werd gereviseerd in 2014, toen ook een boekeditie is verschenen. In 2023/24 is de Canon opnieuw volledig geactualiseerd en met tien vensters uitgebreid. Deze uitbreiding is mede mogelijk gemaakt door financiële steun van de VGN - Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland.

> Uitgebreide toelichting

> Informatie boekeditie

> Bibliotheek

> Maatschappelijke aandeelhouders

Actueel

10 jaar VN-verdrag Handicap: weg van de vrijblijvendheid

10 jaar VN-verdrag Handicap: weg van de vrijblijvendheid

10 jaar geleden ratificeerde Nederland na veel strubbelingen het VN-verdrag Handicap. Dat was geen vrijblijvende handtekening. Sindsdien moet Nederland ervoor zorgen dat mensen met een beperking volwaardig, gelijkwaardig en zelfstandig kunnen meedoen aan de samenleving.

Journalist Stan Verhaag en voormalig directeur van belangenorganisatie Ieder(in) Illya Soffer spraken met ongeveer veertig betrokken mensen. Hun bevindingen staan in het boek Een staat van vrijblijvendheid – 10 jaar VN-verdrag Handicap (verschijnt bij Van Gennep). Uit hun conclusie: ‘Wie de balans opmaakt van tien jaar VN-verdrag Handicap in Nederland, kan moeilijk om ongemakkelijke conclusies heen. De voortgang is traag. De vrijblijvendheid groot.’

Hoe krijgen we de vaart erin? Daarover gaan we in gesprek met ervaringsdeskundigen, ambtenaren, politici en andere betrokkenen. Samen bespreken we wat er nodig is om echte veranderingen te bereiken. Over deze vragen organiseert het Tijdschrift voor sociale vraagstukken samen met Movisie op 10 september een bijeenkomst met de auteurs. 

Zie voor de ontstaansgeschioedenis het venster in de Canon gehandciaptenzorg: 2006 VN Verdrag inzake de rechten van mensen met een handicap. Nederland doet tien jaar over ratificatie

Lees verder

Alle vensters:

2020 – Wet zorg en dwang

Verankering van mensenrechten in de wet

2016 – 2CU, ‘Wij zien je wel’ en ZEVMB

Eindelijk aandacht voor mensen met Zeer Ernstige Verstandelijke en Meervoudige Beperkingen (ZEVMB)

2015 – Participatiesamenleving

Van verzorging naar meedoen (of verwaarlozing?)

2014 – NIPT – de Niet Invasieve Prenatale Test

Steeds geavanceerder prenataal onderzoek en een inclusieve samenleving: gaat dat samen?

2011 – Strijden tegen bureaucratie

Hoe de zorg uit zicht verdween door het woud van regels

2010 – LVB: de onzichtbare beperking

Oververtegenwoordigd in de verkeerde statistieken

2009 – Rechtszaak baby Hendrikus

Ouders met een verstandelijke beperking

2009 – Ontstaan van het vakgebied Disability Studies in Nederland

`Nothing about us without us`

2008 – Begin van inclusie in Nederland

2007 – Aandacht voor clienten met migratieachtergrond

Rekening houden met de eigen cultuur van cliënten

2006 – VN Verdrag inzake de rechten van mensen met een handicap

Nederland doet tien jaar over ratificatie

1996 – Persoonsgebonden budget (PGB)

Eigen regie over zorg = regie over het eigen leven

1995 – De metamorfose van instituutszorg

Instellingsterreinen buiten of binnen de samenleving

1994 – Opkomst van ervaringsdeskundigheid

1991 – Wat een ROTWOORD is dat!

De zoektocht naar passend taalgebruik

1988 – Jolanda Venema

Onmacht op herhaling

1985 – Belangenvereniging Onderling Sterk

LFB - echte zeggenschap over eigen leven

1981 – Arts VG - arts voor verstandelijk gehandicapten

Een specialisme in ontwikkeling

1979 – Ad van Gennep - eerste hoogleraar

Wetenschappelijk onderzoek binnen de verstandelijk gehandicaptenzorg

1978 – Het Nollen-syndicaat en de hardnekkige zorgfraude

Zorggelden als bron voor zelfverrijking

1978 – Schedelmetingen in Huize Assisië

De affaire-Huijsmans als schoktherapie voor modern denken

1975 – Atelier Sterrenberg - eerste dagbestedingsatelier in Nederland

Kunst van mensen met een verstandelijke beperking of psychiatrische achtergrond

1974 – Carel Muller & Nieuw Dennendal

Van verdunning naar vermaatschappelijking

1968 – Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)

Van nationaal recht op zorg naar gemeentelijk maatwerk

1967 – Lichamelijke integriteit en het recht op seksualiteit

Vrijheid versus kwetsbaarheid

1962 – Open Het Dorp – technologie schiet te hulp

Zorgtechnologie bevordert eigen regie

1957 – Professionalisering

Van Z-verpleging naar ondersteunende en gespecialiseerde begeleiding

1955 – Eerste gezinsvervangende tehuizen

Zelfstandig wonen in een groep

1952 – Van ouderverenigingen tot ouderinitiatieven 3.0

Actieve ouders tussen behoudzucht en vernieuwingsdrang

1943 – Het Apeldoornsche Bosch

De moord op joodse psychiatrische patienten, verstandelijk gehandicapten en hun begeleiders

1923 – De wagenbaan van Jacob Juch

Het groeiende belang van bewegen

1921 – Pier de Boer - ’ambtenaar van de nazorg’

’Mijn instrumenten zijn mijn schoenen’

1920 – Het experiment van Meester Wepster

De beschermde werkvoorziening

1919 – De IQ test

.. en de selectie voor het Buitengewoon Onderwijs

1896 – De bijklasse van Meester Köhler

Het begin van het buitengewoon onderwijs

1891 – ’s Heeren Loo in Ermelo

Groei van gespecialiseerde inrichtingen

1855 – De Haagse Idiotenschool van dominee Van Koetsveld

De eerste school in Nederland voor speciale kinderen

1841 – Krankzinnigenwet

Zwakzinnigheid als ziekte

1801 – Victor - de Wilde van Aveyron

Het begin van opvoeding van idioten

1800 – Voorgeschiedenis (tot 1800)

De lange weg naar specifieke zorg

Bestel nu

Moderne geschiedenis van het sociaal werk

‘Van der Lans leidt ons op een verhelderende wijze door de geschiedenis van mensen, niet alleen professionals, die werken aan een rechtvaardiger samenleving.’

Fresco Sam-Sin bij OVT