Canon verslavingszorg
De Canon verslavingszorg richt zich op de geschiedenis van de verslavingszorg in Nederland en is in zijn geheel verzorgd door Jaap van der Stel, die in 1995 promoveerde op een proefschrift over de geschiedenis van de drankbestrijding en alcoholhulpverlening in Nederland en ook daarna meerdere historische boeken en geschriften over de verslavingszorg heeft gepubliceerd. Doel van deze Canon is de geschiedenis op een overzichtelijke manier toegankelijk te maken voor mensen die in de verslavingszorg werken of daar beleid voor maken. Met de hoop dat ze daar in hun werk voordeel mee kunnen doen.
De digitale Canon verslavingszorg ging in het voorjaar van 2016 online. In hetzelfde jaar verscheen ook de boekeditie.
Het initiatief om tot deze canon te komen is genomen door Don Olthof, die collega-bestuurders van grote verslavingszorginstellingen enthousiast heeft gemaakt om bij te dragen aan de financiering van het project. Aan de totstandkoming van de vensters van deze canon hebben verschillende personen, die in het verleden ook een bijdrage hebben geleverd aan de verslavingszorg, als informant meegewerkt. De integrale tekst is kritisch doorgenomen door Wim van den Brink, Gerard Schippers, Wim Buisman, Cor de Jong en Dike van de Mheen.
> Maatschappelijke aandeelhoudersActueel
Opsporing verzocht: wie kent deze sociale professionals uit TELEAC-serie van 1977?

Beeld en geluid heeft in april 2026 een groot aantal unieke beelden in een voor iedereen toegankelijk schatkamer geplaatst. Waaronder een uiterst informatieve serie Teleac-uitzendingen over sociaal werk in de jaren zeventig. In zes afleveringen biedt deze serie een prachtig inkijkje over hoe sociaal werkers toen te werk gingen, welke ambities ze hadden en tegen welke problemen ze aanliepen. Dat is dus in 2027 vijftig jaar, een halve eeuw dus, geleden.
Of de hulpverleners die in deze Teleac-afleveringen in beeld komen nog leven zijn is niet bekend. Voor zover dat wel het geval is zou het HCSW en de Canon sociaal werk graag met hen in contact komen. We willen - een halve eeuw na hun Teleac-optreden - graag weten hoe het verder met ze is gegaan, hoe hun carriere er uit heeft gezien en hoe ze nu terug kijken op deze serie.
In de afleveringen komen de volgende professionals in beeld en aan het woord:
• Els Oltmans en Els Kruisheer, maatschappelijk werkenden bij Aar en Veenstreek (maatschappelijke dinstverlening + gezinszorg in de regio Leimuiden, Roelofsarendveen en Nieuwkoop);
• Toos Lommerse, maatschappelijk werker bij het Medisch Opvoedkundig Bureau, Prinsengracht Amsterdam;
• Jan Peters Sociaal Pedagogische Zorg, Venlo;
• Henri de Voogd, klinisch psycholoog in het Psychisch Gezondheidscentrum ‘de Westerhof’ in Heerlen.
Mocht iemand deze mensen (her)kennen en ons op het spoor van hen kunnen helpen, stuur dan een mailtje naar de redactie: redactie@hcsw.nl of info@canonsociaalwerk.eu;
redactie HCSW & Canon sociaal werk
Alle vensters:
2015 – Eerste symposium vanuit verslavingszorg over roken
Roken van sigaretten
2010 – Cliënten sluiten overeenkomst met bestuurders: Handvest van Maastricht
Maatschappelijk herstel
2009 – Heroïne wordt geregistreerd als geneesmiddel
Medische verstrekking heroïne
2007 – Opleiding tot verslavingsarts
Opleiden voor verslavingszorg
1998 – ’Resultaten Scoren’ gaat van start
Verbetering van de kwaliteit
1995 – Drugsbeleid: continuïteit en verandering
Offensief tegen overlast
1992 – Wim van den Brink benoemd als hoogleraar verslavingszorg
Wetenschappelijk onderzoek
1984 – Opbouw van Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS)
Informatievoorziening
1982 – Motivatie kan zich ontwikkelen
Opkomst van psychologische interventies
Aandacht voor gedragsverslavingen
1977 – Heroïnegebruikers geven met de MDHG richting aan de hulp
Participatie van cliënten
1975 – Bob van Amerongen begint als preventiewerker
Preventie van misbruik en verslaving
1974 – Hans van Epen publiceert een standaardwerk
Modellen van verslaving
1972 – Goedkope heroïne in Amsterdam
Drugshulpverlening
1970 – Popfestival in het Kralingse Bos
Gebruik van psychoactieve stoffen
1960 – Jellinek gaat op zoek naar typen alcoholisten
Groepen gebruikers en verslaafden
1953 – Een landelijk dekkende organisatie voor verslavingszorg
Landelijke organisaties
1949 – Disulfiram, eindelijk een werkzaam geneesmiddel
Medische hulpmiddelen
1948 – De AA begint een groep in Nederland
Het belang van internationale uitwisseling
1916 – De Droge Kroeg in Groningen
Opvang voor (ex-)gebruikers
1915 – Voorwaardelijke invrijheidsstelling en voorwaardelijke veroordeling
Reclassering van drankzuchtigen
1881 – Invoering van de Drankwet
Openbare orde en criminaliteit
1852 – Ramaer publiceert over dronkenschap en krankzinnigheid
Psychiatrische comorbiditeit en dubbele diagnose
1842 – Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Sterke Drank
Drankbestrijding en reddingswerk
1801 – Verligting of verzwaring van straf bij dronkenschap?
Vrije wil en aansprakelijkheid
